Jidir Plain

Джыдыр түзү же Жыдыр түзү (азербайжанча: Cıdır düzü (Jidir Duzi), армянча: Կատարոտ (Катарот)) — Азербайжандын Шуша шаарынын түштүк бөлүгүндө жайгашкан түз.

Жайгашкан жери

Шушанын батыш бөлүгү деңиз деңгээлинен 1800 метр, чыгыш бөлүгү 1400 метр бийиктикте жайгашкан. Джыдыр түзү Шушанын түштүк, салыштырмалуу тегиз, бирок бийигирээк бөлүгүндө жайгашкан. Бул жайыт өрөөнгө жана Дашалты капчыгайына карап турат, анын аркылуу 200 метр ылдыйда Дашалты дарыясы агат. Джыдыр түзүнүн четиндеги жол Гырх Пилликен (40 тепкич) — өрөөнгө жана дарыянын жанындагы Хазина Галасы («Казына чеби») үңкүрүнө алып барган кырк тепкичтүү жолго чыгат.

Мааниси

Джыдыр түзү дайыма Шушадагы майрамдар жана спорттук иш-чаралардын негизги жайы болгон. Шуша түзүлгөн убактан тартып, Карабах хандары тарабынан өткөрүлгөн мезгил-мезгил мелдештердин курамында балбан күрөшү болгон. Бул жерде ат чабыш жана төө чабыш мелдештери да өткөрүлгөн. Бул жерде чоугэн (Жакынкы Чыгыштагы поло оюнунун түрү) да ойнолгон. Оюндарга катышуучулар жигитовка — атчан трюк оюндарынын бир түрүндө да чеберчилигин көрсөткөн. Карабах аттарын жакшы көргөн Ибрагим Халил хан хандыкта расмий жарым жылдык ат чабыш оюндарын өткөргөн, ал эми кадимки чабыштар апта сайын болуп турган. Жаштар өзгөчө атчан трюктары үчүн сыйлыктарга ээ болгон. Джыдыр түзүндөгү жигитовканын бир түрү бахарбанды болгон, мында катышуучулар белгиленген жерлерге толук ылдамдыкта папахасын, мылтыгын, канжарын, шашкасын ыргытып, кайра кайтып келатканда аларды ошол эле ылдамдыкта чогултушу керек болгон.

Джыдыр түзү ошондой эле Новруз майрамдарын өткөрүү жайы, ошондой эле чет элдик меймандарды тосуп алуу боюнча расмий аземдердин жайы болгон. Майрамдарга музыка коштоосундагы жипте басуу, бутактуу таяктарда басуу жана шайдоот аткаруучулардын чыгуулары кирген. Талаа көп учурда гипподром менен салыштырылган.