Lake Küçükçekmece

Күчүкчекмедже көлү (түркчө: Küçükçekmece Gölü) — Түркиянын түндүк-батышындагы Стамбул вилайетинин европалык бөлүгүндөгү Күчүкчекмедже, Эсенюрт жана Авджылар райондорунун ортосунда жайгашкан лагуна. Көлдүн түштүк тарабында D.100 мамлекеттик жолу, түндүк тарабында O-3 автомагистралы (Европалык E80 жолу) жайгашкан.

Талаш-тартыштуу Стамбул каналы сунушу боюнча бул көл аркылуу өтүшү пландалган, бирок 2021-жылы аземдүү башталган долбоордун курулушу ошондон бери токтоп турат.

Жайгашкан жери жана өзгөчөлүктөрү

Стамбулдун борборунан 15 км (9,3 мил) батышта жайгашкан бул көл кум тилкеси Мармара деңизинен бөлүнгөндө тайыз суунун ичинде пайда болгон. Чыгыш тарапта тар канал бул кум тилкесин кесип өтөт жана көлдөгү ашыкча сууну Мармара деңизине агызуучу чыгуучу жол катары кызмат кылат. Бирок, деңиз толкундуу болгон же кургакчылыктан көлдүн суу деңгээли өтө төмөндөгөн учурларда, деңиз суусу көлгө сызып кирип, көлдүн суусун туздуурак кылып коет. Көл түндүк тараптан Наккаш, Сазлыдере жана Эшкиноз агымдары менен толукталат. Көлдүн түндүктөн түштүккө карай узундугу 10 км (6,2 мил), эң чоң кендиги 6 км (3,7 мил). Көлдүн бети 16 км² (6,2 чарчы мил) аянтты ээлейт, эң терең жери 20 метр (66 фут).

Акыркы он жылдыкта тегерегиндеги аймактагы тез урбанизация, миграция жана индустриялаштыруу иш-аракеттерине байланыштуу көл бир кыйла булганган. Анын суусу азыркы учурда коопсуз ичүүчү суу стандарттарына жооп бербейт.

Көл чөйрөсүндө байкалган жаныбарлар дүйнөсүнө кичине баклан (Microcarbo pygmeus), чоң баклан (Phalacrocorax carbo) жана A4iii тобундагы суу куштары кирет.

Археологиялык объектилер

Көл чөйрөсүндө болжол менен 1600 жылдык деп эсептелген байыркы Батонея конушу казылып чыгарылган. Көлдөн жана анын тегерегинен алынган мындай археологиялык табылгалар Стамбулдун тарыхый хронологиясын жарык кылат.

Табылгаларга эрте айыл чарба иш-аракеттерин көрсөткөн таш куралдар, неолит жана темир доорго (б.з.ч. 8000–1000-жылдар) таандык чопо идиш сыныктары, эллиндик доордогу (б.з.ч. IV кылым) амфора сыныктары, көлдүн жээги боюнча дубал калдыктары, мамы башчалары жана рим доорунун чыгармалары кирет. Ошондой эле курмо сымал фоссилдешкен материал камтыган, өлчөмү 10–20 мм (0,39–0,79 дюйм) болгон 440 кичине терракота бөтөлкө табылган. Көлдө жана анын жээгинде кеме якорлору табылган. 2011-жылы кендиги 14 метр (46 фут), тереңдиги 7 метр (23 фут) болгон, узундугу 120 метрге (390 фут) чейин жетиши мүмкүн болгон суу сактагыч ачылган. Ал император Константиндин жана ошол доордун белгилүү дин кызматкеринин белгилери бар кыштар менен курулган. 2012-жылы эки жерасты суу тунели табылган жана кийинчерээк спелеологдор тарабынан изилденген. Алар жарым-жартылай рим доорунда жана кеч рим доорунда курулган. Суу тунелдеринин бири суу сактагычка туташса, экинчиси бүгүнкү күнгө чейин колдонулуп жаткан булакка алып барат. Суу тунелинин белгилүү жерлеринде кирүү коридорлору бар. Байыркы конуштагы маяк, порт жана причал сымал курулмалар мурда порт шаары болгонун көрсөтөт.

Абадан тартылган сүрөттөрдү байкоо аркылуу тор планда жайгашкан мурдагы жолдордун издери табылган. 2007–2009-жылдар аралыгында жүргүзүлгөн казуулар менен изилдөөлөрдүн натыйжасы боюнча, Батонея масштабдуу жер титирөөдөн кыйрап, андан кийин таштап кетилген.

Батонеядагы 70 тарыхый мүрзөнүн биринен алынган адамдын баш сөөгүн антропологиялык-сот изилдөөсү миңдеген жыл мурун ал жерде мээге операция жасоого аракет кылынганын ачыкка чыгарган.

Спорт

2012-жылдан тартып Күчүкчекмедже муниципалитети университет студенттери үчүн "Юничек" аттуу жылдык суу спорту фестивалын өткөрүп келет. 2015-жылкы фестивалдагы айрым иш-чаралар — күрөк эшүү, заманбап ажыдаар кайык жарышы жана тынч суудагы каноэ спринти болгон, аларда 18 ар кандай университеттен, 7 каноэ клубунан жана 40 корпорациядан болжол менен 800 спортчу беллешкен. Мындан тышкары, вейкбординг, суу чаңгысы, жет-ски жана парамотор боюнча көрсөтүүлөр да өткөрүлгөн.

1999-жылдан тартып Галатасарайдын күрөк эшүү бөлүмү Күчүкчекмедже көлүндөгү Канарья кичи районунда, 120 жарыш кайыгы менен иштейт.