Namazgoh Mosque

Бухара мечити (өзбекче: Buxoro namozgoh; башка аталышы: Намозгох мечити) — Бухарадагы тарыхый эстелик. Ал айт майрамдарында намаз окуу үчүн курулган мечиттердин бири. Ал Карахандар династиясынын доорунда Бухараны башкарган Шамс аль-Мульк (1068–1080) тарабынан 11-кылымда Бухаранын түштүк бөлүгүндөгү намаз залынын дарбазасынын артында курулган. Мечит 11–16-кылымдарда курулган.

Тарых

Мечиттин фасады батыш тарапта жайгашкан, мечиттин ортосунда бышырылган кыштан жасалган михраб бар. Арка оюлган жана сырланган кафель менен кооздолгон. Мечит 11-кылымда бузулуп, кыйратылган. 1119–1120-жылдары Карахан мамлекетинин башкаруучусу Мухаммад Арслан ибн Сулаймондун буйругу боюнча эски намаз залынын ордуна михрабы жана аксөөктөр үчүн орду бар жаңы арка курулган. Мечит бүгүнкү күнгө чейин кайра курулган түрүндө сакталып калган. Мечиттин михрабы татаал геометриялык оюмдар, «бадам» түрүндөгү оймо жана гүл-чөп мотивдери менен кооздолгон. Михрабдын жогорку бөлүгүндө Мухаммеддин жана анын сахабаларынын ысымдары каллиграфиялык тамгалар менен жазылган. 14-кылымда мечиттин биринчи жарымы оңдолуп, жазуулар панели орнотулган. 14-кылымдын аягында мечит Амир Темирдин жарлыгы боюнча оңдолгон. 16-кылымда мечит Шайбани Абдулла хан II доорунда дагы бир жолу оңдолгон. Мечит көркөм жана мөмөлүү дарактар менен курчалып, дубал менен тосулган. Намаз залынын михрабында куфи жазуусу менен «Бийлик Аллахка таандык» деген сөз жазылган. Мечиттин ички короосунда сулс жазуусу менен хадистин бир бөлүгү сакталган. Мечиттин тышкы дубалынын жогорку бөлүгүндө жазуулар панелинин кээ бир бөлүктөрү сакталган. Алар негизинен Курандын аяттарын жана хадистерден үзүндүлөрдү камтыйт.

Архитектура

Мечит жөнөкөй бышырылган кыштан курулган, аны бийик дубал курчап турат. 16-кылымда, оңдоо мезгилинде, мечиттин имаратына үч күмбөздүү жана мамылуу айван кошулган. Планы тик бурчтуу, үч негизги бөлмөдөн турат. Борбордук бөлмөдө жалпак күмбөз бар, ал эми капталдагы бөлмөлөрдө күмбөздүү күмбөздөр бар. Башкы бөлмөгө портал аркылуу, ал эми капталдагы бөлмөлөргө далан аркылуу кирилет. Портал геометриялык оюмдар жана Курандын аяттары менен кооздолгон. Михраб жана анын айланасы Бухара мечитинин архитектурасындагы оюлган жана сырланган кафель менен айырмаланат. Алар Бухара архитектурасынын жана декоративдик искусствонун салттарын чагылдырат.