Pir Hasan Mausoleum

Пир Хасан мавзолейи (азербайжанча: Pir Həsən türbəsi) — Азербайжандын Мардакан шаарчасында жайгашкан, XVII кылымга таандык тарыхый-диний архитектуралык эстелик.

Тарыхы

Мавзолейдин кире бериш эшигинде таш рамкалуу жазуу жайгашкан. Жазууга ылайык, мүрзө хижрий календары боюнча 1021-жылы (б.з. 1612/1613) Шах Аббас I бийлик кылган мезгилинде курулган.

Кире беришинин үстүндө оюлган «китаба» боюнча, мүрзө ай календары боюнча 1021-жылы курулган, бул Григориан календары боюнча 1612-1613-жылдарга туура келет. Кире беришинин сол тарабында оюлган башка бир «китабада» мүрзөнү Надир Али аттуу уста курганы көрсөтүлгөн.

Пир-Хасандын мүрзөсүнүн жанында, жетинчи шиит имамы Муса ал-Казимдин кызы Хадижа коюлган деп эсептелген дагы бир кичине мавзолей бар. Ал агасы Али ал-Рида Мешхедде өлтүрүлгөндөн кийин эже-карындаштары менен Кавказга качып келген. Эки имарат бүгүнкү күндө бир архитектуралык комплекс катары каралат.

Мүрзөгө жанаша аймакта теолог Мирза Абутураб Ахундзаде коюлган. 1924-жылы теологдун көрүнүн түбүнө, анын керээзине ылайык, миллионер жана кайрымдуулукчу Зейналабдин Тагиев коюлган, ал эми 1990-жылы анын көрүнүн үстүнө эстелик тургузулган. Бул жерде Тагиевдин кызы Сара жана анын биринчи жолдошу, сталиндик репрессиялар учурунда каза болгон юрист Зейнал Селимханов да коюлган.

Архитектурасы

Ыйык жайдын негизги курулушу чарчы имарат формасында. Узундугу 2,2 метр болгон вестибюль алдыга чыгып, учтуу арка (огив) менен капталган. Мүрзөнүн ичинде күмбөз желкендерге (парустарга) таянат, аларга төрт ички бурчтун бардыгында жайгашкан кош чыгыңкылар уланат. Мүрзөнүн каптамасы ички жана тышкы жагынан жонулган таштан жасалган.

2007-жылы ыйык жай Гейдар Алиев Фондунун колдоосу менен түзүк оңдоодон өткөн. Архитектуралык комплекс кичине мечит менен толукталган.