Şeyh Süleyman Mosque

Шейх Сулайман мечити (түрк. Şeyh Süleyman Mescidi) — мурдагы чыгыш-ортодокс Пантократор монастырынын бир бөлүгү болгон византиялык курулмадан айландырылган Истанбулдагы мечит. Анын византия доорундагы колдонулушу белгисиз. Бул кичи курулма Константинополдогу византия орто мезгилинин архитектурасынын кичи үлгүсү болуп саналат.

Жайгашкан орду

Курулма Фатих районунун Зейрек кичи районундагы Зейрек Сокак көчөсүндө, мурдагы Пантократор чиркөөсүнөн (азыр Зейрек мечитинин бир бөлүгү) болжол менен 120 метр түштүк-батышта жайгашкан.

Тарыхы

Бул кичи сегиз бурчтуу курулмадын 1453-жылга чейинки тарыхы жөнүндө эч нерсе белгисиз. Дээрлик ишенимдүү түрдө, ал 1118–1124-жылдары Византия императрицасы Ирина Комнина тарабынан курулган улуу Христос Пантократор монастырынын бир бөлүгү болгон. Айрым окумуштуулардын пикири боюнча, ал мүрзө болушу мүмкүн, ал эми башкалары аны монастырдын китепканасы деп эсептейт.

1453-жылы Константинопол кулагандан көп өтпөй, II Мехмеддин тушунда, курулма Шейх Сулайман Халифе (?–1491) тарабынан мечитке айландырылган. Бирок, тиешелүү вакфты тартуулаган документ жок. 1756-жылдагы чоң өрттөн кийин курулма султан III Мустафанын (бийлиги 1757–74) тушунда Казган Асан Ага тарабынан реставрацияланып, жакынкы медресеге дайындалган.

Сүрөттөлүшү

Курулма тик бурчтук планга ээ жана анын үстүндө пендентивдери бар бийик эмес сегиз бурчтуу күмбөз турат. Курулманын ичинде бурчтарда төрт чуңкур жайгашкан. Жер астында сегиз чуңкуру бар, күмбөз менен жабылган мүрзө бар. Ылдыйкы бөлүгүнүн дубалдары тегилген таштан (ашлар), жогорку бөлүгү кыштан курулган. Курулманын жанында бир византиялык цистерна бүгүнкү күндө да сакталып турат.