Cendere Art Museum

Cendere Sanat Muzeyi yoki eski nomi bilan Cendere Hamidiye Pompa Stansiyasi, ichida joylashgan havzalarda toʻplanadigan membran suvlarini Istanbulga yetkazish maqsadida, 1902 yili Fransiyadan keltirilgan usta va muhandislar tomonidan qurilgan.

Tarixi

Cendere Hamidiye Pompa Stansiyasi, stansiyadagi havzalarda yigʻilgan membran suvlarini Istanbulga tarqatish maqsadida Istanbulning Şişli tumanidagi (hozirgi Sarıyer) Huzur mahallasida qurilgan va 31 avgust 1902 yilda ishga tushgan. 35 metr kenglik va 25 metr balandlikka ega binoning qurilishi uchun Fransiyadan usta va muhandislar keltirilgan. Stansiya ichidagi qozonlar, Shveytsariyada joylashgan Escher-Wyss & Cie. tomonidan ishlab chiqarilgan. 1960‑yillarda bugʻli mashinalar Terkos Eski Su Pompa Stansiyasiga koʻchirilganligi aytilgan, Cendere Hamidiye Pompa Stansiyasiga elektr suv pompalarini oʻrnatilgan. Ochilganda kuniga 1200 m³ suvni shahardagi 126 chashmaga pompalaishi aytilgan stansiya, 1990‑yillarda 4 chashmaga suv yetkazgan. Vaqt oʻtishi bilan tutuni ham yıkan bu binoda, Istanbul Su va Kanalizatsiya Idorasi (İSKİ) tomonidan oʻtkazilgan tahlillarga koʻra suvning tobora ifloslanishi aniqlangan. Bu kabi sabablardan 1999 Gölcük zilzilasidan keyin İSKİ, stansiyaning funksiyasini davom ettirish, shu bilan birga ijtimoiy va madaniy obyekt sifatida qayta qurish ustida ishlagan.

Restavratsiya ishlari

İSKİning talabiga binoan, stansiyada joylashgan suv omborlarining taʼmirlari, binoning mustahkamlanishi va keyinchalik qoʻshilgan qismlarning olib tashlanishi kabi turli restavratsiya ishlari, Istanbul 1‑raqamli Madaniy Merosni Himoya Qilish Hududiy Kengashining 31 oktyabr 2001 yildagi 13319‑sonli qarori bilan tasdiqlangan. Ushbu loyiha doirasida; asosiy bino koʻrgazma, seminar, xarita va kutubxona xonalari hamda boshqaruv boʻlimlarini oʻz ichiga olgan asosiy binoga aylantirilgan. Oktyabr 2006 yilda Istanbul Su Madaniyatlari Muzeyi nomi bilan boshlangan restavratsiya ishlari 2009 yilda yakunlangan. Bogʻida joylashgan 933‑sonli Gʻarbiy janggʻul kabi baʼzi daraxtlar esa yodgor daraxt sifatida roʻyxatga olingan. Biroq restavratsiyasi yakunlangan va muzey ruxsati olingan bino 2022 yilgacha ochilmagan.

2022 yili İstanbul Büyükşehir Belediyesiʼga bogʻliq İBB Miras tomonidan qayta tiklangan bino, Cendere Sanat Müzesi sifatida ochilgan.