Geyve Han

Geyve Hanı Bursa, Kapalıçarşıda joylashgan, 15‑asrda Tokat ahilari‑dan Ahi Bayezıtning oʻgʻli Haji Ivaz Paşa tomonidan Yashil Masjidga kelish taʼminoti uchun qurilgan va Chelebi Mehmetga sovgʻa qilingan han. Han, avval Haji Ivaz Paşa Hani, Payigʻah, Lonca va Ütücüler Hani deb atalgan.

Devorlari gʻisht va qoldiq tosh bilan qurilgan han, ikki qavatli. Darvozalar, oyoqlar va kamarlar hammasi gʻishtdan yasalgan. Bino, kvadrat rejalashtirilgan hovlisning atrofiga joylashgan revaklar va ularga ochilgan xonalar mavjud. Revaklarning usti tonoz bilan, xonalar esa bejig tonoz bilan qoplangan. Bugun tonoz va gumbazlarning usti beton bilan qoplangan.

Past qavatda yigirma olti, yuqori qavatda oʻttiz xona joylashgan. Past qavatdagi xonalarda ikkita deraza, yuqori qavatdagilarda esa bitta deraza bor. Haning oʻrtasida sakkizlik shaklidagi marmar shodirvan mavjud. Qirqimlari uchburchak gʻisht friz bilan bezatilgan.

Haning janub, shimol va gʻarb tomonlarida uchta kirish mavjud. Shuningdek, hujjatlardan Geyve Hanida bir masjid boʻlganligi tushuniladi. Bu masjid ham, boshqa Bursa hanlarida boʻlgani kabi, shodirvan ustida boʻlishi taxmin qilinadi. Biroq tarixchi‑yozuvchi Ekrem Hakkı Ayverdi, gʻarb darvozasiga qarshi xonaning masjid ekanligini yozadi. Han; 1647, 1699, 1742 va 1775 yillarda taʼmir koʻrgan. Eng katta xavfni 1958‑yilgi yongʻinda yengib oʻtgan.

Geyve Han, 2014‑yilda UNESCO Jahon Merosi Roʻyxatiga kirgan “Bursa va Cumalıkızık: Usmoniy Imperiyasi boshlanishi” Jahon Merosi hududining tarkibiy qismlaridan biri boʻlgan Yashil Kulliyaning binolaridan biridir.

Hozirgi kunda asosan turli ulgurji mato mahsulotlarini sotuvchi savdogarlar tomonidan foydalanilmoqda.