Hét Hole

Hét-lyuk Vengriya hududida alohida himoya ostidagi gʻorlar orasida joylashgan. Duna–Ipoly Milliy Bogʻi hududida joylashgan. Budai togʻlarining yagona akna gʻori. Undan katta miqdorda fosfatli guano qazib olingan. Remete-szurdok ikkinchi eng uzun gʻori, eng uzun esa Remete-hegyi 8‑sonli gʻor.

Tavsifi

Budai Tabiatni Saqlash Zonasida, Remete-szurdokning sharqiy tomonida, Remeteszőlős tashqarisida, Budapeshtan uzoq boʻlmagan joyda, buta oʻsimliklar orasida, Remete-togʻning tepasida, tomga yaqin joyda, vodiy tomoniga D yoʻnalishda choʻzilgan oromda, oromning DK‑i tomonida, kuchaytirilgan himoya hududida joylashgan tosh teshikda 7 ta kirish joyi ochilgan. Bir-biriga yaqin joylashgan kirish joylaridan toʻrtining vertikal, uchining esa egri yoʻnalishi bor. Gʻorning joyi va nomi turist xaritalarida koʻrsatilgan, lekin belgilangan turist yoʻli unga olib bormaydi. Remete-hegyi 8‑sonli gʻorning yuqori kirish joyi Hét-lyukning eng gʻarbiy kirish joyidan taxminan 10 m DNy yoʻnalishda joylashgan. Remete-gʻordan K‑ÉK ga chiziqli masofada taxminan 200 m. Remete-szurdokning yuqori gʻor qavatida (bu qavat vodiy tekisligidan 130 m, 400 m tszf balandlikda joylashgan) joylashgan.

I‑kirish joyi oval shaklda, vertikal yoʻnalishda, 0,65 m keng va 2,3 m baland. II‑kirish joyi noaniq shaklda, vertikal yoʻnalishda, 3,9 m keng va 6,1 m baland. III‑kirish joyi noaniq shaklda, vertikal yoʻnalishda, 3,61 m keng va 2,6 m baland. IV‑kirish joyi oval shaklda, vertikal yoʻnalishda, 0,7 m keng va 1,5 m baland. V‑kirish joyi oval shaklda, egri yoʻnalishda, 1,1 m keng va 1,7 m baland. VI‑kirish joyi egri shaklda, egri yoʻnalishda, 2,3 m keng va 4,2 m baland. VII‑kirish joyi noaniq shaklda, egri yoʻnalishda, 1,05 m keng va 1,2 m baland.

Felső triász qalin qatlamli dachsteini ohakda, birinchi navbatda karst suv sathining ostida eriyishi, ikkinchi navbatda parchalanishi natijasida hosil boʻlgan. Parchalanish bilan shakllanish ikkinchi darajali jarayon, lekin juda koʻrinadigan. Adabiyotda ham suv ichimlik gʻor deb ataladi. Koʻp qavatli fazoviy shakldagi gʻor. Katta shakllar orasida qazuvchi, konus va shar boʻlimlari kuzatiladi. Kichik shakllari shar boʻyin, shift kanali va shift choʻqqilari. Yoʻllarda zaif rivojlangan stalaktit, zaif rivojlangan stalagmit, zaif rivojlangan travertin, zaif rivojlangan stalaktit tayoq, zaif rivojlangan stalagmit poʻsti, stalagmit oqimi hosil boʻlgan, ular hozirda vayron boʻlayotgan holatda, va eng yuqori qismlarda kondens boʻrston.

Ikki qismga boʻlinadi. Yuqori qismi rom gʻor. Feneketlen-akna tubidan boshlanadigan Pastki-gʻorda katta miqdorda yarasalar guano boʻlgan. Hozirgi kunda ham gʻorda yarasalar uchraydi. Eng katta zali 10 m uzunlikda, 10 m balandlikda va oʻrtacha 3 m kenglikda boʻlgan Katta-zal. Zalda eng chuqur nuqtasi, 33 m chuqurlikda joylashgan. Gʻorni koʻrish uchun ruxsat shart emas, lekin toʻliq yurish uchun arqon texnik vositalari kerak. Ichida juda koʻp turli holatdagi doimiy nittlar joylashgan. Uchta kirish orqali arqonsiz kirish mumkin. Pastki-gʻor faqat arqon texnik vositalari bilan yuriladi.

Ushbu gʻorani haftaning kirishlari sababli nomlangan. Gʻora adabiyotida 9‑sonli gʻora (Horváth, Szunyogh 1971), Budai Hétlyuk (Sebős 1932), Feneketlen zsomboly (Bertalan 1966), Guano gʻora (Kazay 1915), Guánó‑gʻora (Bertalan 1966), Hét‑luk (Kraus 2004), Hétlyuk (Kadić 1932), Hét lyuk (Horn 1932), Hétlyuk‑gʻora (Pápa 1966), Hét‑lyuk‑gʻora (Horváth, Szunyogh 1971), Hétlyuk gʻora (Bertalan 1976), Hétlyukgʻora (Pápa 1938), Hét‑lyuk gʻoralar tizimi (Bertalan 1976), Hétlyuk‑zsomboly (Leél‑Őssy 1950), Hétlyuk zsomboly (Topál 1954), Hét‑lyuk‑zsomboly (Kordos 1984), Hét‑lyuk zsomboly (Bertalan 1976), Remete‑tepidagi 9‑sonli gʻora (Kordos 1984), Remetehegyi 9‑sonli gʻora (Bertalan 1976), Remetehegyi gʻora (Kadić 1952), Remetehegyi hétlyuk (Kadić 1919), remete‑tepidagi Hét‑lyuk (Kordos 1984), remetehegyi Hétlyuk (Bertalan 1966), Remetehegyi hét lyuk (Barcza, Thirring 1920), Remetehegyi Hétlyuk (Kessler 1931), Remete‑tepidagi‑zsomboly (Bertalan, Schőnviszky 1973–1974) va Remetehegyi zsomboly (Barlangvilág 1933) nomlari ham ishlatiladi.

1877–1932

1877‑yilgi Archaeologiai Értesítőda aytilganidek, Magyar Nemzeti Múzeumning qadimiy buyumlar boʻlimi noyabr oyida 1 (hayvonlardan olingan) past jagʻni, 2 suyak va 3 gʻisht bilan boyidi. Bu topilmalar, budai Remetemária yaqinidagi tosh gʻoradan olingan boʻlib, Lóczy Lajos muzeyga hadya qilgan. 1904‑yilgi Budapest Régiségei da aytilganidek, ehtimol Remetemária tosh gʻoralari qadamli davrga oid chorvachilik joylari boʻlgan, u yerda Lóczy Lajos (Régészeti N., 168/1877.) Magyar Nemzeti Múzeumga qattiq gʻisht boʻlaklarini olib kelgan.

Turisták Lapja 1915‑yilgi sonida chiqqan, Kazay Endre tomonidan yozilgan tavsifga koʻra, Kazay Endre va Tödter Gyula (Juliusz) oktyabrning bir kunida Máriaremetei‑shakldagi daryogʻga sayohat qilishgan, daryoning gʻorlarini oʻrganish uchun. Tödter Gyula daryoning topografiyasini yaxshi bilardi, lekin Guano gʻorni topa olmadilar. Gʻorni togʻ qirgʻogʻidan yaqinlashmoqchi edilar va hududda koʻp sayr qilishdi, bu qoʻshilgan joy xaritasi yoʻnalishi koʻrsatganidek. Gʻorning kirish darvozasi shoxli shaklda boʻlib, unga kirish oson emas, shuningdek, eski paytlarda unda koʻp guano topilgan. Nashrda Máriaremetei gʻor hududi joy xaritasi koʻrsatilgan, unda Guano gʻorining geografik joylashuvi belgilangan. Joy xaritasini Kazay Endre tayyorlagan.