Kaptanpaşa Mosque

Kaptanpaşa Camii, Istanbulning Eyüpsultan tumanida, Eyüpsultan İskele koʻchasidagi kesma toshdan qurilgan kvadrat rejalı ikki qavatli tarixiy masjiddir.

Yogʻoch tomi qoʻrgʻoshin qoplamali boʻlib, ichidan yashirin gumbazli qurilish tizimlarining nodir namunalari hisoblanadi. Masjidning qiblasi Haliçga qaraydi. Eyüp Sultan Camiiʼga 500 metr masofadadir. Atrofida turbalar va lahitlar bilan toʻla. Pastida ikki chashma mavjud.

Tarixi

Masjid nomi manbalarda, Büyük İskele, Cevri Kalfa va Hacı Mahmud Ağa Camii sifatida ham uchraydi. Masjid birinchi marta yogʻoch bino sifatida 16‑asrda Gruziya asıllı Mahmut Ağa tomonidan qurilgan. Bino 19‑asrda qayta qurildi. Eyyûbi elhac İzzet Efendi nomli hayriyor masjida minbar qoʻydi.

Masjid 1900‑yilda uchinchi marta qayta kâgir sifatida qurildi. Masjidning uchinchi quruvchisi, II‑Abdulhamid davrida 23 yil Bahriye vaziri boʻlib ishlagan Hasan Hüsnü Paşa edi. Buni koʻrsatadigan kitobasi masjid darvozasining ustida joylashgan. Kitobadagi satrlar Shoir Refet Efendiʼga tegishli. Oʻng burchakda joylashgan minora birinchi marta shu davrda qoʻshildi.

Masjid, Eyüp iskele koʻchasi bilan Hünkar iskele mahallasiga yoʻlovchi yoʻllar birlashgan joyda joylashgan edi. Bu yoʻllar 1984‑1985‑yillarda istimlak qilinganda bino oʻrtada qoldi.

Bino koʻrilgan restavratsiyadan soʻng 2019‑yilda ibodatga ochildi. Restavratsiya vaqtida, bino ichida Hasan Hüsnü Paşaʼning kemasi deb hisoblangan, usti boʻyoq va silliqlik bilan qoplangan bir kemaning rasmi topildi. Rasming asl holati saqlanib, ilmiy komissiya qaroridan soʻng rassom mahorati bilan konservatsiyasi amalga oshirilib, oxirgi jamoat joyida koʻrgazmaga tayyorlandi.

Arxitektura xususiyatlari

Masjidga 14 bosqichli, oʻng va chap ikki zinadan chiqiladi. Zinalar kichik bir sundurmada birlashadi va shu yerda yogʻoch eshikli boʻlimga kiriladi.

Yogʻoch tomi, Kadıköyʼdagi Hasanpaşa Masjidi kabi ichki gumbazga ega. Gumbaz va atrofida naqshlar bilan bezalgan. Gumbazning tepasida oltin yozuv bilan yozilgan bir oyat mavjud.

Toʻrtburchak shaklidagi oxirgi jamoat joyining oʻng tomonida yogʻoch materialdan yaratilgan ayollar majlisiga kirishni taʼminlaydigan zinapoyalar mavjud. Harim, kvadrat rejalashtirilgan. Har bir tomondan ikkita deraza harimga ochiladi.

Bir kub shaklidagi bu masjidning ostida va chap tomonida ikki dona abdestxona mavjud.