Məhəmməd Hənəfiyyə məscidi

Muhammad Hənəfiyyə masjidi — Astara rayonining Erçivan qəsəbəsində qurilgan masjid. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001‑yilda bergan 132‑sonli qarori bilan masjid mahalliy ahamiyatli koʻchmas tarix va madaniyat yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

Haqqida

Muhammad Hənəfiyyə masjidi XIX asrda Erçivan qəsəbəsində qurilgan. Qəsəbə sakinlerinin sözlerine göre, bu masjidning asosi XV asrda qoʻyilgan va Şah İsmayıl Xətai 1499‑yil avqust ayında Şirvana yürüşü zamanı Astaradan keçerken bu masjiddə namoz oʻqigan. Sonradan turli yillarda masjid vayron boʻlgan. Hozirgi mavjud masjid esa yirik masjidning özülü ustida XIX asrda qurilgan.

Masjidning özülü qibləyə yoʻnalgan emas, aks yoʻnalishda qazilgan. Devorlari pishgan gʻishtdan, polasi qizil gʻishtdan, tavani esa taxtadan. Erkaklar va ayollar alohida ibodat qilish maqsadida masjid ikki qismdan iborat. Binoning damida ezan berish uchun balandligi 3 metr boʻlgan minora qurilgan. Mehrab oddiy shaklga ega, balandligi ham 3 metr. Masjid hovlisida tarixiy qabriston mavjud.

1917‑yilda masjid yoqilgan.

Sovet bosqinchiligidan keyin Ozarbayjonʼda 1928‑yilda rasmiy ravishda din bilan kurash boshlandi. Koʻplab masjid, cherkov va sinagoglar maʼrifiy maqsadlarda foydalanish uchun klublar balansiga berildi. Agar 1917‑yilda Ozarbayjonʼda 3 000 masjid boʻlsa, 1927‑yilda bu raqam 1 700, 1928‑yilda 1 369, 1933‑yilda esa 17 ga tushdi. Muhammad Hənəfiyyə masjidi ham shu davrda faoliyatini toʻxtatdi. Masjid imomi Ayətullah Şeyx Möhsün oʻz hovlisida sudlanmagan holda oʻq otib oʻldirildi. Keyingi yillarda masjid binosi xoʻjalik ombori, kutubxona, klub va muzey kabi maqsadlarda foydalanildi.

1980‑yillarda masjidda tiklash ishlari olib borildi. Masjidning minbari taxtadan boʻlib, 1984–1985‑yillarda tuzatilgan.

Ozarbayjon mustaqilligini qayta tiklagandan soʻng masjid dindorlarning foydalanishiga berildi. 2 avgust 2001‑yilda Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Kabinetining bergan 132‑sonli qarori bilan masjid, mahalliy ahamiyatli koʻchmas tarix va madaniyat yodgorliklari roʻyxatiga kiritildi.