Rasul Rza House Museum, Baku

Rəsul Rzanın ev-muzeyi — Azərbaycan ədəbiyyatının nümayəndəsi, Xalq şairi, Dövlət Mükafatı laureatı Rəsul Rzanın Bakı şəhərində yerləşən ev-muzeyi. Muzey şairin yarım əsrə yaxın dövr ərzində yaratdığı zəngin bədii irsini, onun həyat və fəaliyyətini əks etdirən memorial mədəniyyət müəssisəsidir. Şairin Göyçay şəhərindəki ev-muzeyi 2004‑cü ildə yaradılmışdırsa, Bakıdakı ev-muzeyi 2022‑ci ildə rəsmi olaraq təsis edilmiş və 2025‑ci ildə ictimaiyyətin istifadəsinə verilmişdir.

Tarixi

Muzeyin yerləşdiyi bina XIX əsrə aid olan tarixi memarlıq abidəsidir. Rəsul Rza 1938–1981‑ci illərdə həyat yoldaşı, tanınmış Xalq şairi Nigar Rəfibəyli ilə birgə bu binada yerləşən mənzildə yaşamışdır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Xalq şairi Rəsul Rzanın Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı mühüm xidmətlərini nəzərə alaraq 23 iyun 2022‑ci ildə 3337 nömrəli Sərəncam imzalamışdır. Sərəncama əsasən Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Rəsul Rza küçəsi 21/26, mənzil 18 ünvanında Rəsul Rzanın ev-muzeyinin yaradılması ilə bağlı zəruri tədbirlərin həyata keçirilməsini təmin etmək tapşırılmışdır. Muzey 2023‑cü ildə rəsmi olaraq təsis olunmuşdur. Yaradılma prosesində Xalq yazıçısı Anar tərəfindən müəyyən gecikmələr barədə məsələ qaldırılsa da, muzeyin tərtibatı və qurulması işləri tamamlanmışdır.

31 may 2025-yili Bakida Rasul Rzaning uy-muzeyining tantanali ochilish marosimi oʻtkazildi. Marosim boshida Rasul Rzaning ijrosida lentaga olingan arxiv materiali boʻlgan "Dunyoning dardi" sheʼri ijro etildi. Tadbirda Xalq yozuvchisi Anar Rzayev muzeyning yaratilish gʻoyasi haqida gapirgan, Madaniyat vaziri Adil Kərimli uy-muzeylarining madaniy yodgorlikni saqlashdagi roli haqida chiqish qilgan. Ochilishda Xalq artisti Polad Bülbüloğlu, Xalq shoiri Sabir Rüstəmxanlı, akademik Rafael Hüseynov va Ozarbayjon Yozuvchilar Uyushmasining katibi Salim Babullaoğlu shoirning ijodi, kino va musiqa sohasidagi xizmatlari, hamda simfonik orkestrning yaratilishi va yangi filmlarning suratga olinishi roli haqida soʻzlab oʻtdilar. Tadbirda Anar Rzayevning turmush oʻrtogʻi Zemfira Səfərovaning minnatdorchilik maktubi nevarasi tomonidan oʻqildi, badiiy qismda Samir Jafarov "Senga de qolmaz", Ramil Qasımov "Qizil uzuk" qoʻshiqlarini, markaziy boʻlim esa "Chinar" sheʼrini ijro etdi.

Ekspozitsiya

Muzey toʻrt ekspozitsiya zalidan iborat. Joyning arxitektura tuzilishi shoirning "Pəncərəmi açdım sabaha" sheʼri ruhi bilan uygʻunlik tashkil etadi. Hozirda muzey fondida 5026 eksponat saqlanmoqda.

Ekspozitsiyada Rasul Rza va Nigar Rəfibəylining hayot va ijodini aks ettiruvchi shaxsiy buyumlar, qoʻlyozmalar, rasmiy hujjatlar, afishalar, fotosuratlar va boshqa qimmatli materiallar namoyish etiladi.