Sundu Mosque

Sündü masjidi yoki Masjid Sündü — Qobustan tumanining Sündü qishlogʻi maʼmuriy hududida diniy yodgorlik. Masjid Shirvan meʼmorchilik uslubida, oq ohak toshidan qurilgan. Hozirda faoliyatda.

Tarixi

Masjid Sündü qishlogʻining markazida, qishloq buloqining gʻarb yoʻnalishida, unga 100 metr masofada, yoʻlning oʻng tomonida joylashgan. Masjid toʻrtburchak shaklda qurilgan. Shirvonsaxlar saroy majmuasiga kiruvchi Shax masjidining gʻunbazzli meʼmorchilik rejasiga oʻxshash. Masjiddagi xalvatxona hujayralari ham mavjud. Hozirda minori yoʻq.

Musulmonlar zabt etgan mamlakatlarda oxirgi samavi din boʻlgan Islomni keng yoyish uchun masjidlar, madrasa va boshqa dini binolar qurishardi. Meʼmorlarning aksariyati Sündü qishlogʻidagi markaziy gʻunbazzli, toʻgʻri burchakli masjidni ham Kavkazda qurilgan birinchi masjidlar qatoriga oladi.

Masjidning qurilish sanasi kirish darvozasining ustidagi tosh kitobda arab tilida yozilgan. Ushbu kitobda bu masjidning hijri sanasi bilan 307‑yil (mil. avv.) (milodiy 920‑yil) qurilganligi gravirovka qilingan. Bundan tashqari kitoblarda bu masjidning ikki marta hijri 1070‑yil (mil. avv.) (milodiy 1757‑yil) va hijri 1295‑yil (mil. avv.) (milodiy 1878‑yil) tiklanganligi ham aks etgan.

Masjid 1920‑yilgacha mustaqil faoliyat koʻrsatgan va masjid ostida diniy taʼlim beruvchi maktab qishloq aholisi xizmatiga bergan. Oʻsha davrda (1920‑yil) masjidning imomi Xoji Nasrulla efendi boʻlgan. 1920‑yilda Ozarbayjonda Sovet hokimiyati oʻrnatilgandan soʻng masjidning faoliyati toʻxtatilgan va 1990‑yillargacha uni bugʻdoy ombori sifatida ishlatishgan. 1997‑yilda masjid Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkazilgan va Kavkaz Musulmonlari Idorasi ruxsati bilan faoliyatini qayta tiklagan. Masjiddagi tiklash ishlari 2003‑yilda amalga oshirilgan.