Balogh-völgyi No 1 Cave

Balogh-völgyi 1. sz. odú Duna–Ipoly Milli Parkında yerləşən Vértes dağlarında, Csákváron olan bir mağara.

Təsvir

Csákvár kənarındakı, artırılmış qorunan ərazidə, meşədə yerləşir mağara. Csákvár mərkəzindən Ny‑ya, Balogh-völgy‑də, kəndin kənarında yerləşən park yeri ilə başlayan təbiət yürüşü yolunun yanında mağara yerləşir. Yol çox yüksəlməyə başlayanda və hər iki tərəfində kiçik qayalar göründükdə, o yerdən sağa, vadinin K‑i tərəfdə, yoldan təxminən 15 m uzaqda, D‑yə baxan qayalıq divarın ətəyində mağaranın girişi var. Turist xəritələrində mağaranın yeri mağara işarəsi və mağaranın adı ilə göstərilir. Balogh-völgyi 1. sz. odú‑dan 5 m yuxarı Balogh-völgyi 2. sz. odú‑nin girişi açılır.

Balogh-völgyi 1. sz. odú şaquli çatlağın boyunca, karst su səviyyəsi altındakı həllolma səbəbindən yaranıb. Tərkibindəki daş triass dölomitdir. Yanmış üçbucaq formalı girişi həllolmuş divarlı, çatlaqlı kiçik boşluğa aparır, hansı ki sonunda alçaqlanır və daralır. Sağ tərəfində, bel hündürlüyündə kiçik bir kənar uzanır. Divarları çox alqlıdır. Doldurulması torpaq, humus və çoxlu yarpaqdan ibarətdir. Asanlıqla çatdırıla bilən, asanlıqla gəzilə bilən mağaranın görülməsi üçün icazə lazım deyil.

1984‑də ilk dəfə Balogh-völgyi 1. sz. odú adı ilə ədəbiyyatda qeyd olunmuşdur. Mağara ədəbiyyatda Balogh-völgyi 1. odú (Egri 2003), Balogh-völgyi–1. odú (Kocsis 1975), Balogh-völgyi–odu (Bertalan 1976), Balogh-völgyi-odú (Kordos 1984) və Balogh-völgyi odú (Egri 2003) adları ilə də rast gəlinir.

Tədqiqat tarixi

Kocsis Antal tərəfindən yazılmış, 1975‑də nəşr olunan nəşrdə deyilir ki, Balogh-völgyi–1. odú csákvári iki mərtəbəli məbəddən Ny‑ya, təxminən 2 km‑lik məsafədə, Kerek‑dağının yanındakı Balogh-völgy‑nin yuxarı ucunda, təxminən 20 m hündürlükdə karst dölomit qayalıq çuxurunun dibində yerləşir. Breçli, çatlamış və korroziyalaşmış divarlı kiçik mağara 2,1 m uzunluqda, 1,3–0,9 m enində və 1,9–2,1 m hündürlükdədir. Boşluq yuxarıdan (çatlağın boyunca) aşağı axan yağış suyu məhlul fəaliyyətindən yaranıb. Balogh-völgyi 1. sz. odú‑nun üstündə Balogh-völgyi 2. sz. odú yerləşir. Nəşrdəki xəritə əlavəsində Balogh-völgyi 1. sz. odú‑nun coğrafi yerləşməsi göstərilir. Xəritədə mağara 15‑ci nömrə ilə işarələnib.

Az 1976‑ban befejezett, Magyarország barlangleltára című kéziratban az olvasható, hogy a Vértes hegységben, Csákváron helyezkedik el a Balogh‑völgyi–odu. A barlang a Kerek‑hegy mellett lévő Balogh‑völgy felső végénél, kb. 20 m magas, karsztos dolomitszirt tövében van. A barlang 2,1 m hosszú, 1,3‑0,9 m széles és 1,9‑2,1 m magas. A repedések mentén beszivárgó csapadékvíz által kivájt kis üregnek repedezett fala van. A Balogh‑völgyi 1. sz. odú felett, 8 m-re van a Balogh‑völgyi 2. sz. odú bejárata. A kézirat Balogh‑völgyi 1. sz. odút ismertető része 1 publikáció alapján lett írva.

Az Alba Regia Barlangkutató Csoport által 1979‑ben készített kézirat szerint a Balogh‑völgyi 1. odut (B1) Kocsis Antal írta le ugyanezen a néven. Az általa írt kiadványban ez a 15‑ös számú üreg. A Vértes hegység turistatérképein a völgy neve Bálog‑völgy, az 1. számú és a 2. számú odúnak pedig Balog‑völgyi‑lyuk a neve. A Balogh‑völgyi 1. sz. odú Csákvár szélén (Fejér megye, Bicskei járás) helyezkedik el. A barlang a csákvári kéttornyú templomtól 276°‑ra, kb. 2 km‑re, a Balogh‑völgy felső végén, egy kb. 20 m magas, É‑ra tekintő sziklafal tövében, 280 m tszf. magasságban van. Az üreg háromszög alakú, 2,8 m magas, talpán 1,3 m széles bejárata közvetlenül a sziklafal talpszintjén nyílik. Megtudja mutatni Szolga Ferenc a helyi jelentőségű, eső esetén esetleg menedéknek alkalmas üreget.

Üfüqi alüminiumlu, quru kiçik daş mağara tutumu daşının xam dolomit breksidir. Doldurulması bir az meşə torpağından, daş parçalarından və bir az dolomit tozundan ibarətdir. Çatlağın boyunca donma səbəbindən içəri daralan və aşağı düşən boşluq yaranıb. Divarlarında dolomit tozu qırmızımtıl, sarı, mineral ləkələnmə görünür. Doldurulmasının səthində təzə yanma izləri görülür, girişdə isə daşdan hazırlanmış bir künc var. Mağara 3,2 m üfüqi yayılmış, 2,6 m hündürlükdə (ən yüksək nöqtəsi girişdədir) və 1,3 m enlidir. Mağaranı daha da araşdırmaq dəyərsizdir, burada Alba Regia Barlangkutató Csoport üzvləri 1979-ci il fevralın 11-də, katastrasiya zamanı gəziblər. Üzvlər boşluğun gəzintisini, ölçülməsini həyata keçirmiş və mağaranı təsvir etmişlər.

Əl yazısına daxil edilmiş mağara planı xəritəsi, uzun kəsik xəritəsi və iki en kəsik xəritəsi. Xəritələr 1:100 ölçü nisbətində mağaranı göstərir. Plan xəritəsinin istifadəsi üçün xəritə lövhəsində Şərq-Şimal istiqaməti işarələnib. Bir en kəsik xəritəsi mağara girişini göstərir. Plan xəritəsində bir en kəsik (mağara girişi deyil) mağarada yerləşməsi müşahidə olunur. Xəritələrin hazırlanması üçün mağara Szolga Ferenc və Widermann Tibor tərəfindən 1979-ci il fevralın 11-də ölçülüb. Xəritələri 1979-ci il fevralın 23-də Szolga Ferenc çəkib. Əl yazısında görünən Csákvárın qərbi hissəsinin xəritəsi (təxminən 1:25.000 ölçü nisbəti). Xəritədə Şərq-Şimal istiqaməti işarələnib. Xəritədə Balogh-völgyi 1. sz. odú (xəritədə: B1) coğrafi yerləşməsi müşahidə olunur.

Az 1984‑də nəşr olunan, Magyarország barlangjai adlı kitabın ölkə üzrə mağara siyahısında Vértes dağları mağaraları arasında Balogh‑völgyi 1. sz. odú (Balogh‑völgyi‑odú) adıyla qeyd olunur. Siyahıya bağlı olaraq Dunazug‑hegyseg mağaralarının coğrafi yerləşməsini göstərən 1:500 000 ölçülü xəritədə mağaranın coğrafi mövqeyi göstərilir. Béni Kornél və Viszló Levente tərəfindən yazılmış, 1996‑cı ildə nəşr olunan kitabda Balogh‑völgy iki odúsunun (Balogh‑völgyi 1. sz. odú, Balogh‑völgyi 2. sz. odú) və qayalıq çuxurunun hər cəhətdən Kő‑lik‑völgy mağaralarına bənzədiyi bildirilir.