Şeyh Süleyman Mosque

Şeyx Süleyman Məscidi (türkcə: Şeyh Süleyman Mescidi) İstanbulda, Şərq Pravoslav Pantokrator Monastırının bir hissəsi olmuş keçmiş Bizans binasından məscidə çevrilmiş bir ibadətgahdır. Bizans dövründə necə istifadə olunduğu dəqiq məlum deyil. Kiçik bina, Konstantinopolun Bizans orta dövrü memarlığının kiçik bir nümunəsidir.

Yerləşməsi

Tikili, Fateh rayonunun Zeyrek məhəlləsindəki Zeyrek Sokakda, keçmiş Pantokrator Kilsəsinin (indi Zeyrek Məscidinin bir hissəsi) cənub-qərbində, təxminən 120 metr məsafədə yerləşir.

Tarix

Bu kiçik səkkizguşəli binanın 1453-cü ilə qədər olan tarixi haqqında heç nə məlum deyil. Demək olar ki, dəqiqliklə, o, Bizans İmperatoriçəsi İren Komnenin 1118–1124-cü illər arasında inşa etdirdiyi böyük İsa Pantokrator Monastırının bir hissəsi olmuşdur. Bəzi alimlərə görə, burada dəfn yeri ola bilərdi, digərləri isə monastırın kitabxanası olduğunu düşünür.

Konstantinopolun 1453-cü ildə fəthindən az sonra, II Mehmedin hakimiyyəti dövründə, bina Şeyx Süleyman Xəlifə (?–1491) tərəfindən məscidə çevrilmişdir. Hər halda, müvafiq vəqfi təsdiqləyən sənəd itirilmişdir. 1756-cı ilin böyük yanğınından sonra bina, Sultan III Mustafanın hakimiyyəti dövründə (hakimiyyəti: 1757-74) Kazgan Asan Ağa tərəfindən bərpa edilmiş və yaxınlıqdakı mədrəsəyə həvalə edilmişdir.

Təsvir

Bina kvadrat planlıdır və pandantivli, aşağı səkkizguşəli bir günbəzlə örtülmüşdür. Binanın daxilində küncilərdə dörd taxça yerləşir. Yeraltında, günbəzvari tağla örtülmüş səkkiz taxçalı bir dəfn kriptası var. Aşağı hissənin daş hörgüsü yonulmuş daşdan, yuxarı hissəsi isə kərpicdən ibarətdir. Binanın yaxınlığında hələ də bir Bizans su anbarı mövcuddur.