Kis-Kő-hegyi Shelter

Кіс-Кё-хедьи тас ойығы — Дунай–Ипой ұлттық паркындағы Вишеград тауларында, Помаз аумағында орналасқан қуыстардың бірі.

Сипаттамасы

Ол Кё-хедьи туристік үйінен шамамен 300 метр жерде, солтүстікке апаратын сары белгісі бар жолдың үлкен иінінде, сол, батыс жағында, жолдан шамамен 10 метр жерде және жоғарырақ орналасқан. Мұнда жеңіл еңісті төбе беткейі сәл құлап, жартас қабырғасында бірнеше метрлік қуыс ашылған.

Эжиаш Дьёрдь мен оның серіктері қаңтарда сол жерге барған кезде, кішкентай, ашық қуыста ауа айналасынан жылырақ болғанын, бірақ буланбағанын байқаған. Бұл — жергілікті маңызы бар, шағын өлшемді қуыс.

Ғылыми әдебиетте бұл қуыс алғаш рет 1993 жылы Кіс-Кё-хедьи тас ойығы деген атпен аталған. Сондай-ақ ол Кіс-Кё-хедьи ойығы және Кіс Кё-хедьи тас ойығы деген атаулармен де кездеседі.

Зерттеу тарихы

Оны Будаи Корнель тапқан. Эжиаш Дьёрдь мен оның серіктері 1991 жылдың қаңтарында бұл қуысқа барған. Оның бұрынғы зерттелуі туралы деректер жоқ. Карпат Йожеф 1991 жылы жазған қолжазбада Кіс Кё-хедьи тас ойығының (Сентендре) өлшемі белгісіз деп жазылған.

Эстерхаш Иштван жазған, 1993 жылы дайындалған «Венгрияның карсттанбаған үңгірлерінің тізілімі» атты қолжазбада Кіс-Кё-хедьи тас ойығы Вишеград тауларында, 4900-нөмірлі кадастрлық аймақта, Помазда орналасқан деп жазылған. Андезит туфында пайда болған үңгірдің өлшемі белгісіз. Жинақта 1993 жылдың соңына дейін белгілі болған, Венгрияда карст жынысында емес пайда болған, құрылған 520 нысан (478 үңгір және 42 жасанды қуыс) тізілген. Венгрияда андезит туфында 8 үңгір, яғни жасанды түрде жасалып, үңгір деп аталған қуыс қалыптасқан. Вишеград тауларында карст жынысында емес 33 үңгір пайда болған. 1996 жылы Эстерхаш Иштван мен оның серіктері бұл қуысты сипаттаған.

2001 жылдың 12 қарашасында дайындалған «Венгрияның карсттанбаған үңгірлерінің әдебиеттер тізімі» атты қолжазбаның үңгір атаулары көрсеткішінде Кіс Кё-хедьи тас ойығы кездеседі. Көрсеткіште бұл қуысқа қатысты 2 әдеби еңбек аталған. 364-тармақта аталмайды, ал 363-тармақта аталады. 2014 жылы «Karsztfejlődés» басылымында жарияланған зерттеуде Помазда орналасқан Кіс-Кё-хедьи тас ойығы өлшенбеген деп жазылған. Бұл үңгір Вишеград тауының 101 үңгірінің бірі болып табылады.