Légy Cave

Легь үңгірі — Дуна-Ипой ұлттық паркінің құрамындағы Пилиш тауында, Чеви жартастарында орналасқан үңгірлердің бірі.

Сипаттамасы

Пилисентлелек кентінде, Пилиш тауының батыс беткейінде орналасқан Чеви жартастарында үңгірдің тар кіреберісі бар, ол — жарық. Бұл Чеви жартастарының ең төмен, теңіз деңгейінен 446 м биіктікте ашылатын үңгірі. Ол Легень үңгірінің кіреберісінен 233° бағытта 50 м жерде, 20 м төменірек, тура туристік жолдың жанында орналасқан. Үңгірден алыс емес, сәл жоғарырақ Легень үңгірінің жанындағы өткел мен Чига-люк орналасқан.

Үңгір жоғарғы триас дәуіріне тән дахштейн әктасында түзілген. Тар кіреберістен кейін тереңірек жерде үңгір сәл кеңейеді, оның сол жақ қабырғасында желдетілген бұршақ тастар, оң жағында шар тәрізді еру пішіндері бар. Көбіне құрғақ үңгірдің табанын тамырлармен тығыз өрілген қарашірінді, өсімдік және тас қалдығы жауып тұр. Онда жәндіктер, өрмекшілер және ұлулар кездеседі. Кіреберіс бөлігінде қабырғаларды балдыр, тереңірек жерде құрғақ монтмильх жауып тұр. Жазда соңғы нүктедегі бірнеше см-дік жарықтан әлсіз сорылатын ауа ағыны байқалады. Рұқсатсыз, шаммен қарауға болады.

Үңгір әдебиетте алғаш рет 2006 жылы Легь үңгірі деген атпен аталды.

Зерттеу тарихы

2005 жылы Ариадне карст және үңгір зерттеу қоғамының мүшесі Ковач Ричард үңгірді өлшеп-түгендеп, содан кейін 2005 жылғы 9 қарашада осы өлшеу негізінде үңгірдің жоспар картасын, бойлық қима картасын және 2 көлденең қима картасын құрастырды. Жоспар картасында 2 қиманың орны көрсетілген. Өлшеу нәтижесі бойынша Легь үңгірі (Эстергом, 4840-224) 3,7 м ұзын, 0,3 м биік және 1,8 м терең. Қоғамның 2005 жылғы есебінде қоғамның Легь үңгірінің кішкентай жарығына 2005 жылға дейін бірнеше жыл бұрын назар аударғаны, бірақ қысқа сынақ қазуынан кейін онымен айналыспағаны жазылған. 1,5 м өткен соң тарылатыны және одан жел де шықпайтыны байқалған секілді еді. Кейінірек, 2005 жылы, кішкентай қазу арқылы үңгірді ашуға қол жеткізілді.

Кіреберіс жарығынан кейін үңгір әдемі еріген, ыңғайлы кішкентай қуысқа кеңейді. Осыдан бірнеше см-дік, желдетілген бұршақ тасты жарық әрі қарай апарады, одан жазда әлсіз жел байқалады. Кішкентай үңгірдің өзі елеулі болмаса да, оны ашу маңды жан-жақты танып білуге қызмет етеді. 4840-224 нөмірлі кадастрлық Легь үңгірі 3,6 м ұзын, тік бойынша 1,5 м, тереңдігі 1 м, биіктігі 0,5 м және көлденеңінен 3,6 м. Есепте үңгір кіреберісінің түрлі-түсті фотосуреті бар. Қолжазбаға үңгірдің 2005 жылы жасалған карталары енгізілді.

Қоғамның 2008 жылғы есебі бойынша, 4840-224 нөмірлі кадастрлық Легь үңгірінің ұзындығы 3,7 м, тік бойынша 2,1 м, тереңдігі 1,8 м, биіктігі 0,3 м және көлденеңінен 3,7 м. Қоғамның 2009 жылғы есебі бойынша да сол көрсеткіштер сақталған: ұзындығы 3,7 м, тік бойынша 2,1 м, тереңдігі 1,8 м, биіктігі 0,3 м және көлденеңінен 3,7 м. Қоғамның 2010 жылғы есебі бойынша да көрсеткіштер өзгеріссіз: ұзындығы 3,7 м, тік бойынша 2,1 м, тереңдігі 1,8 м, биіктігі 0,3 м және көлденеңінен 3,7 м.

Қоғамның 2011 жылғы есебі бойынша да 4840-224 нөмірлі кадастрлық Легь үңгірінің ұзындығы 3,7 м, тік бойынша 2,1 м, тереңдігі 1,8 м, биіктігі 0,3 м және көлденеңінен 3,7 м болып қалды. Қоғамның 2013 жылғы есебі бойынша да көрсеткіштер сол күйінде: ұзындығы 3,7 м, тік бойынша 2,1 м, тереңдігі 1,8 м, биіктігі 0,3 м және көлденеңінен 3,7 м. Қоғамның 2014-2015 жылдардағы есебі бойынша да 4840-224 нөмірлі кадастрлық Легь үңгірінің ұзындығы 3,7 м, тік бойынша 2,1 м, тереңдігі 1,8 м, биіктігі 0,3 м және көлденеңінен 3,7 м.