Muratlı Mosque

Муратлы ауылы мешіті — Артвиннің Борчка ауданының Муратлы ауылында орналасқан, 19 ғасырға жататын ағаш мешіт.

Ол 1847-1864 жылдар аралығында Асланоғлы Ахмед шебер тарапынан салынған деп есептеледі. Шағыл тас іргетастың үстіне толықтай ағаштан жасалған. Ол өңірдегі ең кең мешіт.

Ішкі ағаш элементтері, әсіресе басты есік қақпақтары, мінбері мен михрабында өңірге тән бай ағаш ою әшекейлері бар. Мешіт 2002 жылы Трабзон мәдени және табиғи құндылықтарды қорғау аймақтық кеңесі тарапынан тіркелген.

Құрылыс ерекшеліктері

Екі қабатты мешіт шаршыға жақын төртбұрышты жоспарлы. Өлшемі шамамен 15,25 x 12,80 метр. Мұнарасы мен жертөлесінен басқасы түгелдей ағаштан. Сырттан сынық шатырмен жабылған.

Солтүстігінде соңғы жамағат орны бар. Деңгей айырмашылығына байланысты соңғы жамағат орнына үш сатылы баспалдақпен кіріледі. Өңірдегі мешіттерден өзгеше, соңғы жамағат орнынан харимге (негізгі намазхана залына) ашылатын екі ағаш есігі бар.

Харимнің ортасында ағаш михраб, оң жағында ағаш мінбер бар. Харимнің үсті ортасында бағдади тәсілімен жасалған күмбезбен, бүйірлерінде тегіс ағаш төбемен жабылған. Күмбезді он жеті ағаш тірек көтеріп тұр.

Түпнұсқа ағаш мұнарасы орыс басқыншылығы кезінде қиратылып, оның орнына 1979 жылы жаңа мұнара салынған.

Жазулары (кітабелері)

Харимге ашылатын есіктердің біріншісінде дұға жазуы, екіншісінде құрылыс мерзімі мен шебердің есімі жазылған кітабе бар. Кітабелер жәлі сүлүс жазу түрімен жазылған. Ғимаратта сонымен қатар біреуі мінберде, екіншісі махфил қабатының кіоск тәрізді шығыңқы бөлігінде орналасқан тағы екі кітабе бар.

Өрнектер

Мешіт әшекейінде геометриялық, фигуралық композициялар және өсімдік композициялары көрінеді.

Мешітте өсімдік өрнегі ретінде пальма, спираль тәрізді бұтақ, вазадан шыққан гүлдер, кенгер жапырағы, S-C иірімдері, гүл бүршігі, гиацинт, руми, 10 жапырақты гүл, 8 жапырақты гүл және 7 жапырақты гүл, геометриялық өрнек ретінде ойық (ниша), тізбек (зенжірек), себет өрімі, жұлдыз, балық омыртқасы және дөңгелек, заттық өрнек ретінде қанділ, аяқты қапсыра ұстаған қол, жемістерге сұғылған пышақ, елтаңба мен қанжар, кеме, ваза және ибрик (құмыра) қолданылған.

Михраб қабырғасы бойында терезе астында «тор (кафес) тәсілімен» жасалған, үстіңгі бөліктеріне сандық көрінісі берілген қоршаулар бар. Оңтүстік қабырғадағы тақталарға розетаны еске түсіретін өрнек орналастырылған.

Мешіттің есігінде, бағанында, михрабында және махфилінде ою, мінберінде торлау және ою, уағыз мінберінде шегелеу, күмбезінде шегелеу және бағдади өрнегі бар.