Karagöl

Қарагөл — Артвиннің Борчка ауданынан 25-27 километр қашықтықта орналасқан көшкін бөгет көлі. Көл аумағы 2002 жылдың 14 тамызында құрылған Борчка көлі табиғи паркінің шекарасы ішінде орналасқан. Көлге жылына орта есеппен 10 000 адам келеді.

Тарихы

Көшкін көлі болып табылатын және Класкури өзенінің бастауын құрайтын Хеба өзені мен Савгуле өзенінен қоректенетін Қарагөл оңтүстіктегі Қарашалбар төбесі (2333 м) мен Веркетіл төбесі (2429 м) арасындағы шыңдары бір-біріне жақын төбелі бөлікте орналасқан. Беткейден үзілген көшкін материалы Савгуле аңғарының алдын бөгегеннен кейін көл пайда болды. Көшкін бөгетінің Савгуле өзені жағындағы бөлігінде жиналған сулардан бірі үлкен, екіншісі кіші екі көл түзілді. Кіші көлдің ауданы шамамен 7 донум және дөңгелек пішінді. Ал үлкен көлдің ауданы 50 донум және ол үшбұрышқа ұқсайды. Екі көл де су ағызатын арнамен байланысқан. Үлкен көлдің деңгейі кіші көлден 1-1,5 метр жоғары. Көлдің 1800-жылдары пайда болғаны айтылғанымен, бұл мәліметтер нақты емес. Сол өзеннің әкелген аллювиймен толған көлдің тереңдігі уақыт өте келе 30 метрден 8 метрге, 56 донумдық жер көлемі 50 донумға дейін азайған. Табиғатты қорғау және ұлттық парктер Ризе 12-аймақтық басқармасы Мемлекеттік су жұмыстары басқармасымен бірлесіп жүргізген жұмыста көлге толған аллювий тазаланып, көл айналасы ағашпен нығайтылған серуен жолдарымен жабдықталды.

Екі бөліктен тұратын Қарагөл көшкін көлі болғанымен, көшкін бөгет көлі емес. Көл суларының басым бөлігі көшкін үйінділерінің үстінде жиналғаны анықталған. Қарагөл сияқты шағын аумақты көлдің осындай ірі көшкін қалыптастырған бөгеттің артында пайда болуы мүмкін емес екені айтылған. Сонымен қатар көлдің сырғыған материалдардың бұдырлары арасындағы екі бөлікті аумақта жиналған сулардан түзілгені де айтылған. Екі көл арасындағы бөлік те көшкін массасынан тұрады. Көлдің таяз болуы және бөгеттің алдындағы беткейдің тіктігі де Қарагөлдің үйінді үстінде орналасқаны ықтималдығын күшейтеді.

Жануарлар дүниесі

Аң аулауға тыйым салынған көл қызыл дақты форель (бахтах) популяциясына бай.