Fortress of Goyazan

Göyəzən qalasi yoki Yeddibürclü qala — Qozax viloyatining Alpout qishlogʻi yaqinida, Göyəzən togʻining etagida joylashgan, inventar raqami 4534 boʻlgan mahalliy ahamiyatli tarixiy obʼekt.

Tarixi

Göyəzən togʻida joylashgan, davlat roʻyxatiga olingan tarixiy obʼektlardan biri inventar raqami 4534 boʻlgan Göyəzən qalasi hisoblanadi. Bu obʼekt mahalliy ahamiyatli, arxitektura obʼekti hisoblanadi. XIV asrga tegishli. Shunga qaramay Göyəzən qalasining VIII asr oʻrtalarida arab bosqinlari, XIII asrda esa moʻgʻul bosqinlari davrida vayron qilinishi haqida ham tarixshunoslikda maʼlum fikrlar mavjud.

Meʼmorligi

İstehkam togʻining sıldırım qismiga tayanib, mahalliy toshdan qurilgan keng devorlarga ega. Qala devorida yetti bürc mavjud. Devorlari va baʼzi bürclari yaxshi saqlangan. Kirish qismi ikki bürc orasida janubda joylashgan. Qalaning ichida turli maqsadli qurilish qoldiqlari va suv yigʻish uchun qurilmalar mavjud. Qalaning bürclari 6 metr diametrda. Bürclarning saqlangan qismlari taxminan 4 metr balandlikda. Qalaning hududi trapezium shaklida, janub‑sharqdaki kirish qismi ikki bürcni ham oʻz ichiga olgan holda 17 metr, shimol‑gʻarbdagi devori (bürclarni ham oʻz ichiga olgan) 41 metr uzunlikda. Janub‑sharqdanoq, yaʼni kirish tomonidan shimol‑gʻarbga uzalanadigan devorning uzunligi, boʻsh bürcni ham oʻz ichiga olgan holda 111 metr.

Tadqiqoti

Qala atrofida kichik miqyosli arxeologik qazilma ishlari olib borilgan. Göyəzən qalasida sovet davrida birinchi tadqiqotlarni Jafarqulu Rustamov va Firuza Muradova olib borgan. Ammo koʻrsatilgan obʼekt hududida 1960–1962 yillarda arxeologik tadqiqotlar olib borgan ermeni arxeologlar dunyo ilmiy doiralarda bu qalani “qadimiy ermenilar” tomonidan qurilganligi haqida soxta fikrlar yaratganlar. Ularning dalil sifatida keltirgan manbalarida hech birida qalani ermenilar tomonidan qurilishi yoki foydalanilishi, shuningdek, qalani tarixiy joylashuvi va nomlanishi haqida aniq maʼlumot yoʻq. Hozirgi arxeologik tadqiqotlar koʻrsatdiki, qalani asosida qadimiy bir poydevor boʻlmagan, qala hududning islom davri qurilish qonunlari bilan qurilgan va erta oʻrta asrlarga tegishli.