Hosszú Hill No 2 Cave

Hosszú-hegyi 2‑sonli gʻor Duna–Ipoly Milliy Park hududidagi Pilis togʻida joylashgan gʻorlardan biridir. Turist yoʻriqnomasida ham tavsiflangan.

Tavsifi

Pilisszántó tashqarisida, Hosszú-hegyning qiyalik, DNy‑i yamaloq tomonida, 479 HP‑dan K‑ga, 26‑sonli belgilangan chiziqdan D‑ga, oʻrmon ichida, togʻ jinsining tagida joylashgan gʻorning tabiiy, 2 m keng va 2 m baland kirish darvozi mavjud. Kirish darvozi 20 m uzunlikda, qulay, jihozlamasiz ham yurish mumkin boʻlgan gʻorga olib boradi. Yuqori triass dakhstein kiremitida freatik sharoitlarda boʻshliq tizimi shakllangan. Unda shar shaklidagi xonalar va shar shaklidagi ustunlar koʻrish mumkin. Devorlarda ozgina stalaktit va turli xil noʻxat toshlari mavjud. Gʻorning yumshoq, doimiy yamaloq yoʻli 1,5 m chuqurlikdagi tushish bilan yakunlanadi. Tadqiqot ishlariga mos kelishi mumkin. Erkin va ruxsatsiz koʻrish mumkin.

2011‑yilda birinchi marta Hosszú-hegyi 2‑sonli gʻor deb nomlangan gʻor adabiyotda paydo boʻldi. Adabiyotda Hosszu-hegyi II. sonli gʻor (Szablyár, Havas, Sisák 1977), Hosszú-hegyi II. gʻor (Kordos 1984), Hosszúhegyi II. gʻor (Bertalan 1976) va Hosszú-hegyi-gʻor (Kordos 1984) nomlari ham uchraydi.

Tadqiqot tarixi

1948‑yilgi Gidrologiya Jurnali da nashr etilgan edi, Hosszú-hegyning koʻtarilishi bilan Hosszú-hegyda karst suv sathining pasaygani va Ziribári‑, Hosszúhegyi‑, Pilisszántói‑ va Szurdokvölgyi‑gʻorlar manba zanjirining faoliyati toʻxtagan. 1967‑yilda nashr etilgan Pilis yoʻriqnoma kitobida, Hosszú-hegy orqasida yashil belgi izlab, Hosszú-hegyi‑zsombolydan orqa yoʻlak boʻylab davom etib, 26‑sonli oʻrmon chegarasida juda chiroyli kuzatuv nuqtasi mavjudligi aytilgan. Ushundan 30 m uzoqda, togʻ jinsining ostida suvli kelib chiqishi boʻlgan kichik gʻor joylashgan. Ushbu gʻordan DK‑ga taxminan 200 m masofada Háromlyukú‑zsomboly kirishlari mavjud. Bu ikki gʻorda yaqinda kutilmaganda vafot etgan Szitár Ferenc tabiatshunos gʻor oʻrganuvchisi tadqiqot ishlarini olib borgan.

1974-yilda nashr etilgan Pilis togʻlari yoʻriqnomasida, Pilis togʻlari gʻorlarini tasvirlovchi qismda, Hosszú-hegy orqasida, Hosszú-hegyi-zsombolytan orqa yoʻlda davom etib, yashil belgi boʻylab, 26‑sonli oʻrmonchilik chegara nuqtasida juda chiroyli kuzatuv nuqtasi mavjud. Undan 30 m uzoqlikda, tosh devor ostida, suvli kelib chiqishi boʻlgan kichik gʻora joylashgan. Ushbu gʻoradan DK‑ga taxminan 200 m masofada Háromlyukú-zsomboly kirishlari joylashgan.

FTSK Gʻorlarni oʻrganish boʻlimining 1975‑yilgi hisobotida, Hosszú-hegyi II‑sonli gʻora xaritasi (Szablyár Péter) tayyorlanganligi, u Magyar Karszt‑ és Barlangkutató Társulat xarita kutubxonasiga topshirilgani aytilgan. 1976‑yilgi MKBT Taklifiga koʻra, 1976‑yilda FTSK Gʻorlarni oʻrganish boʻlimiga Pilis togʻida joylashgan Hosszuhegyi‑zsomboly va gʻorani oʻrganish uchun tadqiqot ruxsati berilgan.

Bertalan Károly tomonidan yozilgan va 1976‑yilda tugallangan qoʻlyozmada, Pilis togʻida, Pilis‑vonoʻda, Pilisszántóda Hosszúhegyi II‑sonli gʻora joylashganligi koʻrsatilgan. 479 HP‑dan K‑ga joylashgan chegara yoriqligi ostidagi tosh devor yonida. 26‑sonli belgi ustunidan D‑ga, yoriqlik davomida, 20 m ga biroz oʻnga, deyarli tosh devor pastida gʻoraning kirish joyi bor. Gʻora suvli kelib chiqishi boʻlgan. Qoʻlyozmadagi gʻoraga oid qism 1‑qoʻlyozma asosida yozilgan.

1977‑yilgi MKBT Hisobotida keltirilgan Ferencvárosi Természetbarátok Sportklubi Gʻorlarni oʻrganish boʻlimining 1977‑yilgi hisobotida, Hosszu-hegyi II‑sonli gʻoraning maʼlumotlari FTSK Szabó József guruhi tomonidan ilmiy talabga moʻljallangan alohida hisobotda topilishi aytilgan.

1977‑yil MKBT Hisobotida nashr etilgan FTSK Barlankutató Boʻlimi Szabó József guruhi 1977‑yilgi hisobotida Hosszu‑tepidagi II‑sonli gʻoraning Hosszú‑tepidagi orqa qismida joylashgan 26‑sonli oʻrmonchilik chegara chizigʻidan D‑gacha, juda karstli hududda kirish joyi bor, 11‑sonli chizma koʻrsatganidek. Kirish joyi D‑tomoni tomon kesilgan bir gʻumbust boʻlib, taxminan 3 m diametrda. Gʻumbust orqali É‑D yoʻnalishidagi qisqa koridorga chiqish mumkin, bu koridor kirish joyidan 7 m masofada, 2 m chuqurlikdagi yer qadam bilan gʻoraning hozirgi oxirgi nuqtasini tashkil etuvchi boʻshliqka olib boradi. Kirish joyidan 5 m masofada, koridor tavandan pastida, Ny‑yoʻnalishda bir kesma yoriq choʻzilgan, bu yoriq taxminan 1 m keyin yana asosiy koridor bilan parallel boʻlib, juda tor yoʻlakka ulanadi. Yoʻlakning kengayishi tor joydan keyin ehtimol yana kengayadi. Tor joy ortidagi qismda Denevérek mavjud.

1960‑yillarning boshida gʻora toʻldirishi olib tashlandi. Bu ishni Szitár Ferenc boshqargan, va shu paytda yon devorlarga chizilgan chiziqlar bilan asl toʻldirish darajasi belgilangan. Gʻorada gʻumbust shakllar hukmron, borsokam yoʻq. Kirish joyiga yaqin bir necha kichik tomchilab tosh shakllari paydo boʻlgan, ularning koʻpchiligi quruq, vayron boʻladi. Eslatib oʻtilishi kerak boʻlgan kichik boʻshliq, Hosszú‑tepidagi 2‑sonli gʻoraning kirish joyidan Ny‑ga ochilgan kirish joyiga ega. Gʻora ustidagi tosh devorda bir necha, inson uchun oʻtib boʻlmas darajadagi tosh boʻshliqlar koʻrinadi.