Hosszú Hill No 3 Cave

Hosszú-hegyi 3‑sonli gʻor Duna–Ipoly Milliy Bogʻ hududidagi Pilis togʻ tizmasida joylashgan gʻorlardan biridir. Turist yoʻriqnoma‑larda ham tasvirlangan.

Tavsifi

Csobánka sohilida, Hosszú-hegy 475 m (DK‑i) choʻqqasidan ENy‑ga 200 m, yashil chiziqli turist yoʻli katta, toʻgʻri burchakli burilishidan 200°‑ga 20 m masofada gʻorning kirish joyi joylashgan. Uchburchak shaklidagi, kichik kirish kichik toshli togʻ chiqishida joylashgan. Kirishdan keyin yoriq boʻylab ochilgan tor quduq joylashgan, unda bir necha borsoq toshlari koʻrish mumkin. Tosh boʻlaglari va tushgan yogʻoch boʻlaklar quduq pastidagi davom etuvchi yoʻlni yopib turadi. Faqat gʻorchiqchi asosiy jihozlari 6 m chuqur, quruq gʻorni oʻrganish uchun yetarli.

2011‑yilda birinchi marta Hosszú-hegyi 3‑sonli gʻor adiga olingan. Adabiyotda Hosszú-hegyi III. gʻor (Kordos 1984), Hosszú-hegyi 3.sz. gʻor (Kárpát 1991), hosszú-hegyi Szűkszájú‑zsomboly (Kordos 1984), Hosszú-hegyi‑zsomboly (Mezei 1967), Hosszúhegyi‑zsomboly (Bertalan 1976) va Szükszájú‑zsomboly (Bertalan 1976) nomlari ham uchraydi.

Tadqiqot tarixi

1948‑yilgi Gidrologiya Gazetasi da nashr etilgan, Hosszú‑hegyning koʻtarilishi bilan Hosszú‑hegyda karsrt suv sathining pasaygani va Ziribári‑, Hosszúhegyi‑, Pilisszántói‑ va Szurdokvölgyi‑gʻorlar manba zanjirining faoliyati toʻxtagan. 1967‑yilda nashr etilgan Pilis yoʻriqnoma kitobida shunday aytilgan: Hosszú‑hegy orqasida, yelkaga yaqin joyda, yashil belgilangan turist yoʻli vodiydan orqaga burilib, oʻngga burilgan nuqtadan bir necha qadam uzoqlikda, 7–8 m chuqur, tosh bilan qoplangan kirishli tor Hosszú‑hegyi‑zsomboly joylashgan. 1974‑yilda nashr etilgan Pilis yoʻriqnoma kitobida, Pilis togʻ tizmasi va Visegrádi togʻ tizmasi gʻorlari roʻyxatida (19–20‑bet) Pilis togʻ tizmasi va Visegrádi togʻ tizmasi gʻorlari orasida Hosszú‑hegyi‑zsomboly mavjudligi aytilgan. Pilis togʻ tizmasi gʻorlarini tasvirlaydigan boʻlimda Hosszú‑hegyi‑zsomboly haqidagi tasvir 1967‑yilgi yoʻriqnoma Hosszú‑hegyi 3‑sonli gʻorni taʼrifiga mos keladi.

Bertalan Károly tomonidan yozilgan va 1976‑yilda yakunlangan qoʻlyozmada Pilis togʻida, Pilis‑vonalida, Csobánkada joylashgan Hosszúhegyi‑zsombolyning boshqa nomi Szükszájú‑zsomboly, deya yozilgan. Hosszú‑togʻ orqasida, yirikning yaqinida, yashil belgilangan sayyoh yoʻli burilishida gʻorning kirish joyi joylashgan, bu juda tor teshik. Zsomboly turkumidagi gʻor 7,5 m chuqurlikda. Qoʻlyozmaning gʻor haqidagi qismi 1 ta adabiy asarga asoslanib yozilgan. 1976‑yil MKBT Taklifiga koʻra 1976‑yilda FTSK Gʻor izlovchi boʻlimiga Pilis togʻida joylashgan Hosszuhegyi‑zsomboly va gʻorni oʻrganish uchun ruxsat berilgan.

1977‑yil MKBT Hisobotida keltirilgan Ferencvárosi Tabiatsevarlar Sportklubi Gʻor izlovchi boʻlimining 1977‑yilgi hisobotida aytilganidek, Hosszu‑togʻ III‑gʻor maʼlumotlari FTSK Szabó József guruhi ilmiy maxsus hisobotida topiladi. 1977‑yil MKBT Hisobotida nashr etilgan FTSK Gʻor izlovchi boʻlimi Szabó József guruhi 1977‑yilgi hisobotida shunday deyilgan: Hosszú‑togʻ orqasida 26‑sonli oʻrmonchilik karotidan DK‑gacha Hosszú‑togʻ 3‑sonli gʻor atrofigacha chuqurliklar mavjud. 27‑sonli chuqurlikdan gʻor ochiladi. Gʻor kirish joyida va atrofida bunday bir aralashuv kuzatilmaydi, yaʼni chuqurlik sunʼiy kelib chiqqan emas.

Hosszú-hegyi III. számu barlangning kirish yoʻli Hosszú-hegy orqasida, Háromlyukú-zsomboly yaqinida, yashil belgilangan turist yoʻli yonidan bir necha metr masofada joylashgan, 11‑va 14‑sonli rasmlarda koʻrsatilganidek. Barliqning kirish yoʻli 14‑rasmda 27‑son bilan belgilangan sharqiy tomonida ochiladi. Kirish teshigʻi ostidagi kichik boʻshliq, barliqni oʻz ichiga olgan dachsteini ohaktosh podli qatlamlarini kuzatgan egri qisqa, egri yoʻlak bilan 5 m chuqurlikdagi quduqqa olib boradi. Quduqning tagini tashkil etuvchi qoldiqlardan taxminan 3 m masofada podli ohaktosh qatlamlaridan bir qadamcha hosil boʻlgan. Shundan boshlab quduqning boʻshligi asta‑sekin torayib, tagini loyga oʻralgan kichik tosh qoldiqlari qoplaydi.

Nashrda Háromlyukú-zsomboly hududining morfologik tasviri chizilgan. Chizmada Hosszú-hegyi 3‑sonli barliq (chizmada III. Barlang) geografik joylashuvi va asosiy maydoni koʻrsatilgan. Chizmani Szablyár Péter Havas Péter va Szablyár Péter tadqiqotlari asosida tahrir qilgan. Nashrga Hosszú-hegy barliqlari geografik joylashuvini koʻrsatadigan chizma kiritilgan, unda barliq III. barliq nomi bilan koʻrsatilgan. Hisobotda barliqning 1:100 masshtabdagi asosiy reja xaritasi va 3 ta kesimli uzunlik kesimi xaritasi mavjud. Ushbu ikki Szablyár Péter tahrir qilgan xaritani tayyorlashda Havas Péter va Szablyár Péter barliqni oʻlchagan. 137‑betdagi rasmlarda barliqning kirish yoʻlidandan 3 m masofada (139‑betda 2,5 m deb koʻrsatilgan) oʻlchanadigan tarqalgan harorat maʼlumotlari koʻrsatilgan.

Az FTSK Barlangkutató Szakosztálya Szabó József Csoportjának 1978‑yili jelentésében aytilganidek, guruh 1978 bahorida Hosszú‑hegy tepasida joylashgan chuqurliklarning topografik tadqiqotini 26‑sonli oʻrmonchilik karotidan ÉNy‑ga, shuningdek Hosszú‑hegy 3‑sonli gʻoridan DK‑ga tushadigan hududlarda davom ettirdi. Gʻor atrofida margʻara qatlamlarining egilish burchagi 20° ni tashkil etadi. Hisobotda tadqiqot natijalari rangli 2.4‑rasmda koʻrsatilgan boʻlib, unda 3‑sonli gʻorning geografik joylashuvi koʻrinadi. 1978‑yili MKBT Hisobotida rasmning qora‑oq variantiga nurlar tushdi. 1983‑yili Karszt és Barlangda Pilis togʻlari Pilis togʻidan Duna daryogigacha boʻlgan qismning uzun‑kengligi koʻrsatilgan rasm mavjud. Chizmada hududning muhim gʻorlarining geografik joylashuvi va gʻorlarning qaysi tszf. balandlikda joylashgani koʻrinadi. Rasmda 445 m tszf. balandlikda joylashgan Hosszú‑hegy III‑gʻor ham keltirilgan. Gʻor 4 m uzunlikda va 7 m chuqurlikda.