Kevély-nyergi Cave

Kevély-nyergi-rókalyuk Vengriyada maxsus himoyalangan gʻorlar qatorida joylashgan. Duna–Ipoly Milliy Parkidagi Pilis togʻida joylashgan. Turist qoʻllanmalarda ham tavsiflangan.

Tavsifi

Kevély-nyergi turistaház joyidan DKga taxminan 140 m masofada gʻora uchta kirish joyi joylashgan. Milliy Kék yoʻlning koʻk chiziqli turistayoli (bu boʻlim Redlinger Adolf yoʻli deb ataladi, oldin Szódás yoʻli boʻlgan) yaqinida gʻora kirishlari joylashgan. Kirishlar turistayoldan pastroqda, taxminan 8 m masofada joylashgan. Turistahaz joyiga yoʻnalgan belgilangan yoʻlda, yoʻldan chap tomonda teshiklar mavjud. Pilisborosjenőrʼdan Kevély-nyeregga olib boruvchi sariq chiziqli, shuningdek yashil chiziqli turistayoli ham shu yerda oʻtadi.

Nagy-Kevélyning tik, tosh va qorongʻi togʻ yonida, tosh togʻishda gʻora ochiladi. Uchta tabiiy va noaniq shakldagi kirishdan biri, yuqori qismda yopilgan, vertikal oʻqi boʻlgan. Eğimli oʻqi boʻlgan kirish 2,7 m kenglikda va 1,4 m balandlikda. Gorizontal oʻqi boʻlgan kirish 1 m kenglikda va 90 sm balandlikda. Kirishlar yaqinida koʻp axlat va qurilish qoldiqlari mavjud.

Bir qavatli, tarmoqlanuvchi va vayron boʻladigan oʻtish gʻora. Suvli kelib chiqishi, faol emas. Karsrt suv sathidan past eriyish bilan yuqori trias, oq kalsiyli, toʻldirilgan, qalin qatlamli, dachsteinli ohaktarda va dolomitte hosil boʻlgan. Gumbostlar, konus, togʻ sut, tomir tosh zaharlanishlari, kondens loviya toshlari, qayta erigan tomir tosh va kichik tomir tosh boʻlaklari hosil boʻlgan. Gʻoraning gorizontal yoyilishi 15 m. Gʻora yoʻli asosiy jihoz bilan va ruxsatsiz koʻrish mumkin boʻlgan yopilmagan gʻora. Tülki odatda unda yashaydi.

1974‑yilda baroq birinchi marta Kevély-nyergi-rókalyuk deb atalgan. Baroq adabiyotida Kevélynyeregi rókalyuk (Thuróczy 1964), Kevély-nyergi-barlang (Kovács, Kovács 2003), Kevély-nyergi barlang (Kordos 1984), Kevélynyergi barlang (Bertalan 1976), Kevélynyergi-rókalyuk (Leél‑Őssy 1958), Kevélynyergi rókalyuk (Kordos 1970), Róka‑lyuk (Dely, Mezei 1974), Rókalyuk (Józsa 1967), Turistaházi‑barlang (Kordos 1984), Turistaházi barlang (Thuróczy 1964) va Túristaházi‑barlang (Leél‑Őssy 1958) nomlari bilan ham uchraydi.

Tadqiqot tarixi

1920‑yilda Barcza Imre va Thirring Gusztáv tomonidan yozilgan yoʻl qoʻllanmasida Pilisborosjenő va Csobánka orasidagi yoʻldan Kevély‑nyeregning qiyalik tomonidagi oʻrmonzor orqali, umurtqa pogʻonaga juda yaqin joylashgan bir necha kirishli baroq mavjudligi aytilgan. 1924‑yilda nashr etilgan “Budapest Duna‑oʻng qirgʻogʻi hududi” nomli nashrda 1920‑yilda chop etilgan kitobdagi Kevély‑nyergi‑rókalyuk haqida boʻlim takrorlangan.

Spelologiya Baroq Tadqiqot Guruhining 1970‑yilgi ishiga oid qoʻlyozmada Schőnviszky László tomonidan 1937‑yilda nashr etilgan tadqiqotning 151‑betida Kevély‑nyergi‑rókalyuk zikr etilgan, lekin Schőnviszky László (151‑betda) ehtimol Gyopáros‑baroqga ishora qilgan. 151‑betda shunday yozilgan: Nagy‑Kevély D‑tomoni tomonida kashf etilishni kutayotgan kichik boʻshliq bor. 1943‑yilda Venkovits István Kevély‑nyergi‑rókalyukni oʻlchagan, soʻngra oʻlchovdan foydalangan holda baroqning 1:50 masshtabdagi asosiy rejasini va 13 ta kesim xaritasini tuzgan. Baroq oʻlchovga koʻra 26 m uzunlikda va taxminan 4 m chuqurlikda.

Leél-Őssy Sándor tomonidan yozilgan, 1958‑yilda nashr etilgan tadqiqotda Turistaházi-gʻor (Kevélynyergi‑rókalyuk) taxminan 400 m balandlikda joylashganligi haqida soʻz boradi. Bir necha kirishli kichik gʻorda juda qiyin yuriladigan, tor, past va bir necha tomonga tarmoqlangan yoʻllari mavjud. Gʻor Dachsteini ohaktoshida paydo boʻlgan. Ehtimol, suvli kelib chiqishi bor, chunki ichida shar shaklidagi boʻshliqlar va aragonit kristallar mavjud, lekin ularning koʻpchiligi yoʻqolgan. Tadqiqotga Kevély togʻ guruhini koʻrsatadigan xarita chizigʻi qoʻshilgan. Xarita chizigʻida Kevély‑nyergi‑rókalyukning geografik joylashuvi koʻrsatilgan. Rasmda va matnda 13‑son bilan gʻor belgilangan.

1964‑yilda nashr etilgan, Az országos kék‑túra útvonala mentén nomli kitobga koʻra, Kevély togʻ guruhida Turistaházi gʻori (Kevélynyeregi rókalyuk) joylashgan, u bir necha kirishli va qiyin yuriladigan. 1965‑yilda Szabó József Geológiai Technikum Gʻor tadqiqot guruhi Kevély‑nyeregda tadqiqot maydoniga ega boʻlgan va shu yili guruh aʼzolari kevély‑nyergi rókalyuklarni oʻrganishgan.

1967‑yilda nashr etilgan, Pilis útikalauz nomli kitobda gʻoya qisqacha tasvirlangan, gʻoya nomi berilmagan. Tasvirda shunday yozilgan: Kevély-nyergi turistik uyidan bir necha metrga, DK‑ga, qiyalik, toshli va oʻtloqli togʻ yonida bir necha metrli, bir necha kirishli kichik gʻoya mavjud. 1967‑yilda Szabó József Geológiai Technikum Barlangkutató Csoportning uch aʼzosi, Kordos László, Lechner Ferenc va Somogyi Miklós, gʻoyani yoʻqolgan nuqtalar, freibergi osilib kompas, fokiv bilan oʻlchashdi, shuningdek, oʻlchash natijalari asosida Kordos László gʻoya asosiy reja xaritasini tuzdi va chizdi, bu xarita 1:100 masshtabda gʻoyani koʻrsatadi. Oʻlchashga koʻra, gʻoya 42 m uzunlikda va 6 m chuqurlikda. Szabó József Geológiai Technikum Barlangkutató Csoportning 1967‑yildagi hisobotiga koʻra, guruh 1967‑yilda poligon boʻylab, osilib kompas va fokiv bilan gʻoyani oʻlchagan, bu ularning bir ish joyida joylashgan kars turgʻunidir.

1970‑yil 5‑aprel kuni Wehovszky Erzsébet gʻoyaning tomchilab oqayotgan suvlarini oʻrganib chiqqan. 1970‑yil 10‑may kuni unda sakkizta kichik yarimshox va bitta oddiy yarimshox kuzatildi. Szpeleológia Barlangkutató Csoportning 1970‑yildagi hisobotida gʻoya va tadqiqot tarixi haqida batafsil tavsif mavjud. Hisobotda shunday yozilgan: gʻoya haqida zaif sifatli, qora‑oq foto suratga olingan, gʻoyada osilib tomchi toshlar va kichik, oq aragonit tugunlari, tosh yoriqlarida limonit va kaltsit koʻrinadi, shuningdek, 1967‑yilda tuzilgan uzunlik‑kesim gʻoya xaritalari va kesim chizmalar ham yaratilgan.