No 3 Cave of Esztergomi Vár-hegy

Esztergomi Vár-hegy 3‑sonli gʻor Duna–Ipoly Milliy Parkida joylashgan Visegrádi togʻ tizmasida joylashgan gʻorlardan biridir.

Tavsifi

Esztergomi Vár‑hegyning shimoli‑sharqiy, qiyalik tomonida gʻorning kirish joyi joylashgan. Széchy Dénes‑gʻori va Esztergomi Vár‑hegy 2‑sonli gʻori orasida, lekin pastroqda, karbonatli toshda joylashgan Esztergomi Vár‑hegy 3‑sonli gʻori. Esztergomi Vár‑hegy 3‑sonli gʻori bir boʻshliq boʻlib, u yerda tananing uzunligiga teng, faqat boʻyin orqali oʻtish mumkin boʻlgan torlik chapga qiyalikda davom etadi.

Gʻor adabiyotda Bazilika‑gʻorlar (Kadić 1952), Bazilika gʻorlar (Bertalan 1976), Esztergomi Bazilika‑togʻ gʻorlar (Bertalan 1976), Esztergomi Bazilika‑togʻ gʻorlar (Schőnviszky 1937), Esztergomi Bazilika‑togʻ‑gʻorlar (Bertalan, Schőnviszky 1976) va Esztergomi Vár‑hegy 3‑sonli gʻori (Slíz 2017) nomlari bilan ham uchraydi.

Tadqiqot tarixi

1926–1927‑yillik Gʻor tadqiqotida 1923–1924‑yillarda Tasnádi Kubacska András va Véghelyi Lajos tomonidan amalga oshirilgan yarimqush kuzatuvlarida, 1924‑yil 20‑fevralda Esztergomi Vár‑hegy mezozoyik chalkak toshida joylashgan 5 kichik‑katta gʻor va gʻordan uzun quloqli yarimqush (Plecotus auritus L.) bir erkak namunasi topilganligi aytiladi. Turisták Lapja 1937‑yil nashrida, Schőnviszky László yozgan maqolada Esztergomi Bazilika‑togʻ gʻorlari mezozoyik togʻ qirgʻogʻida joylashgani tilga olingan. 5 kichik‑katta gʻor, ular ahamiyatsiz. Kadić Ottokár 1952‑yilda tugatgan qoʻlyozmasida Bazilika‑gʻorlar (Esztergom) Schőnviszky László 1937‑yilda chiqqan nashridan foydalanib tilga olingan. Esztergomi, bazilika qurilgan chalkak tosh qirgʻogʻida, bir necha kichik‑katta gʻor paydo boʻlgan. Ularni hali hech kim tadqiq qilmagan.

Az 1976‑yilda tugallangan, Magyarország barlangleltára nomli qoʻlyozmada oʻqiladi,ki Visegrádi togʻlarida va Pilis togʻlarida, Esztergombda joylashgan Esztergomi Bazilika‑togʻi boʻshliqlari (Bazilika boʻshliklari). Bazilika‑togʻi oʻrmonida kichik‑katta 5 ta boʻshlik joylashgan. Boʻshliklarning kirishlari nomaʼlum. Qoʻlyozmaning boʻshliklarni tasvirlaydigan qismi 1 ta nashr asosida yozilgan. Bertalan Károly va Schőnviszky László tomonidan tuzilgan, 1976‑yilda nashr etilgan Magyar barlangtani bibliográfia barlangnomalari roʻyxatida Pilis togʻlarida joylashgan Esztergomi Bazilika‑togʻi boʻshliklari keltirilgan. Barlangnomalar roʻyxatida 1 ta nashr, bu boʻshliklar bilan shugʻullangan, tilga olingan.

1984‑yilda nashr etilgan, Magyarország barlangjai nomli kitobning mamlakat boʻylab barlanglar roʻyxatida Szentendre‑Visegrádi togʻlari barlanglari orasida Esztergomi Bazilika‑togʻi boʻshliklari (Bazilika‑boʻshliklari) keltirilgan. Roʻyxatga bogʻliq ravishda Dunazug‑togʻlari barlanglarining geografik joylashuvini koʻrsatadigan 1:500 000 masshtabdagi xaritada barlanglarning geografik joylashuvi koʻrsatilgan. Balassa Bálint Muzeyi Barlang tadqiqot Guruhi 1987‑yilgi hisobotiga koʻra, esztergomi qalʼa Dunaga qaragan tomonining arxeologik tadqiqotida, qalʼa ostidagi tosh devorda bir necha barlang kirishlari paydo boʻlgan. Barlanglarni 1930‑yillarning boshida amalga oshirilgan qalʼa qurilishida tashlab ketilgan qoldiq yirik toshlar yopiib, (qisman) toʻldirgan. Széchy Dénes‑barlangdan DK‑ga guruh boshqa bir barlang kirishini kashf etdi. Bu boʻshlikni axlat toʻldirmaydi, lekin kirish qayta koʻmilgan, chunki keyinchalik tadqiq qilish rejalashtirilgan.

Balassa Bálint Muzeyi Gʻoralar Tadqiqoti Guruhining 1988‑yilgi hisobotida, Esztergomi Qalʻa‑tomoni Széchy Dénes‑gʻorasi darajasida bir necha kichik, tosh bilan yopilgan gʻoralar mavjudligi va yana bir necha gʻoralar topilishi kutilayotgani yozilgan. Baʼzi qari, Vízivár shahridan odamlar gʻoralarga eslab qoladi. 1991‑yilda nashr etilgan “A Pilis és a Visegrádi‑hegység” yoʻl qoʻllanmasida, Esztergomga choʻzilgan togʻ tizmasining eng gʻarbiy qismida bir necha kichik gʻoralar mavjudligi, hozirda ularning baʼzilari tosh bilan yopilganligi aytilgan. Daʼvo qilinishicha, bu gʻoralarda ikki jahon urushi oraligʻida zamonaviy gil idish qoldiqlari topilgan. Széchy Dénes‑gʻorasi 2002‑yil 8‑oktabrda tuzilgan roʻyxat varagʻida, Széchy Dénes‑gʻorasiga joy ajratilgan toshga chiqishda, ohak va qum toshi chegarasida yana bir necha gʻoralar mavjudligi, baʼzilari esa Qalʻa‑togʻda amalga oshirilgan tiklash ishlarida beton bilan toʻldirilganligi koʻrsatilgan. Kamen‑toʻsh chegarasida bir-biriga bogʻlangan, lekin juda toʻldirilgan gʻora tarmogʻini kashf etish mumkinligi taxmin qilinadi.

Szent Özséb Gʻoralar Tadqiqoti Uyushmasining 2017‑yilgi hisobotida, Esztergomi Qalʻa‑togʻi 3‑sonli gʻorasi bir necha soʻz bilan tasvirlangan. Bu gʻora 3‑sonli gʻora deb atalgan, chunki uyushma fikriga koʻra, Széchy Dénes‑gʻora 1‑sonli gʻora hisoblanadi. Hisobotga ikki rangli foto qoʻshilgan, ular Esztergomi Qalʻa‑togʻi 3‑sonli gʻorasini koʻrsatadi. Birinchi fotosuratda gʻoraning kirish darvozi koʻrinadi, ikkinchi fotosuratda esa gʻoraning boʻlimi koʻrsatilgan. Qoʻlda Esztergom xarita boʻlagi mavjud, unda Esztergomi Qalʻa‑togʻi 3‑sonli gʻorasining geografik joylashuvi koʻrsatilgan.