Sekbanbaşı masjidi

Sekbanbaşı masjidi (turkcha: Sekbanbaşı Camii) Usmoniylar davlati poytaxti Konstantinopolda (hozirgi Istanbul) joylashgan masjid edi. Bino dastlab Vizantiya imperiyai cherkovi boʻlgan. Hofiz Husayn al-Ayvansaroyining (Hadikatü'l-cevami) maʼlumotlariga koʻra, asl Vizantiya cherkovi Usmoniylarning sekban qoʻshinlari leytenanti (sekbanbaşı) Ibrohim ogʻa (vafoti: 1496–1497-yillar) tomonidan masjidga aylantirilgan. Bino Kendir koʻchasi, Qirqchashma kvartalida (Fotih tumani), Rim imperatori Valens akvedugi yaqinida joylashgan edi.

1838-yilda masjid yongʻindan zarar koʻrgan, shundan keyin bir necha marta restavratsiya qilingan. 1918-yilda, Usmoniylar imperiyasining soʻnggi yillarida masjid va uning atrofidagi mahalla yana bir bor yongʻinga uchragan. Biroq bu safar masjid qayta taʼmirlanmagan va asta-sekin tashlab qoʻyilgan. Keyinchalik masjidning jiddiy zarar koʻrgan poydevori 1943-yilda butunlay buzib tashlangan, chunki Turkiya hukumati Atatürk bulvarini kengaytirishni rejalashtirgan. 1954-yilda masjid joylashgan hudud butunlay tozalangan, chunki u yerda turar-joy binolari bunyod etilgan. Bugungi kunda masjid butunlay buzib tashlangan. Biroq uning toʻliq buzilishidan oldin, Semavi Eyice tomonidan shoshilinch qazishma ishlari olib borilgan, natijada Sekbanbaşı masjidining baʼzi yerosti tuzilmalari aniqlangan. Ushbu topilmalar joyida oʻrganilib, hujjatlashtirilgan.