Türkiye İş Bankası Painting and Sculpture Museum

Türkiyə İş Bankı Rəsm Heykəl Muzeyi, Türkiyə İş Bankı Sənət Əsərləri Kolleksiyasını nümayiş etdirmək üçün İstanbulun Beyoğlu rayonunda 2023-ci ildə açılan muzey.

Türk rəsm sənətinin mühüm nümayəndələrinin əsərlərinin sərgiləndiyi muzey, İstiklal Küçəsi üzərində keçmişdə bankın Beyoğlu şöbəsi kimi xidmət göstərmiş tarixi bir Beyoğlu apartamentində yerləşir. 29 Oktyabr 2023-cü günü, Türkiyə Respublikasının 100-cü il yubileyinə hədiyyə olaraq açılmışdır.

Tarixçə

Türkiyə İş Bankı Rəsm Heykəl Muzeyi, İstiklal Küç. No: 144‑də yerləşən tarixi Boudouy (Bodvi) Apartamentində 29 Oktyabr 2023-cü tarixində xidmətə açıldı.

1907-ci ilə aid edilən muzey binası, 1950-ci ildə Türkiyə İş Bankının mülkiyyətinə keçmiş; 1953‑2016 illəri arasında bankın Beyoğlu Şöbəsi kimi xidmət göstərmişdir. İş Bankı, binanı bir sənət muzeyi olaraq yenidən təşkil etmək qərarını 2008‑də almışdır. Şöbədə aparılan fəaliyyətlərin dayandırılması və geniş bir bərpa işinin başlanması 2020-ci ildə mümkün olmuşdur.

Bina, 2020‑2023 arasında memar Ertuğ Uçar və Mehmet Kütükçüoğlu tərəfindən bərpa edilərək muzeyə çevrilmişdir. Muzeyin quruluşunda memar və sənət tarixçisi Gül İrepoğlu kurator, muzeyoloq Burçak Madran isə məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Açılış, Türkiyə Respublikasının 100‑cü quruluş ildönümünə hədiyyə olaraq 2023-cü il Respublika Bayramında baş tutmuşdur.

Muzey binasının hekayəsi, memar Ertuğ Uçar və yazar Feride Çiçekoğlu tərəfindən yazılmış memari monoqrafik kitabı “Bina Bina İçində” (2023) adlı əsərə mövzu olmuşdur.

Kolleksiya

Türkiyə İş Bankı Sənət Əsərləri Kolleksiyası, Türk rəsm sənətinin mühüm nümayəndələrinin əsərlərindən ibarətdir. Türkiyənin ən qədim və ən geniş özəl sənət kolleksiyalarından biridir. 900‑dən çox sənətçinin təxminən 2799 əsərini ehtiva edən kolleksiyadakı əsərlər 1940-cı ilin dekabr ayından etibarən toplanmağa başlanmışdır.

Kolleksiyaya daxil edilən ilk üç əsər, 1939-cu ildə Dövlət Rəsm və Heykəl Sərgisindən alınan bu üç tabloddur: Hikmet Onatın "Peyzaj Ortaköy", Şevket Dağın "Rüstem Paşa Cami İçi", Vecih Bereketoğlu'nun "Kayık ve Evler" adlı tablosu. Kolleksiya daha sonra Müstəqil Rəssamlar və Heykəltəraşlar Birliyi sərgiləri, D Qrupu, Halkevleri və CHP Yurt Sərgilərindən alınan əsərlərlə böyümüşdür. Osman Hamdi Beyin "İftardan Sonra" və Şəkər Ahmet Paşanın "Ayvalı Natürmort" tabloları kolleksiyadakı əsərlər arasındadır. Feyhaman Duran, Hikmet Onat, Namık İsmail, Hüseyin Avni Lifij, Sami Yetik, Hoca Ali Rıza və İbrahim Çallı da muzey kolleksiyasında əsərləri olan digər önəmli türk rəssamlardır.

Muzeyin açılışı üçün Rahmi Aksungurun hazırladığı və qılınc balığının İstanbul Boğazına və maviyə olan özləmini ifadə edən "Özlem" adlı heykəl, muzeydə sərgilənən əsərlərdən biridir. Binanın muzeyə çevrilmə prosesində tarixi qapıları bərpa edilərək qorunmağa alınmış və dördü rəssam Fevzi Karakoç tərəfindən bir sənət əsərinə çevrilərək muzeyə yerləşdirilmişdir.

Muzeyin ilk müddətli sərgisi, İstanbulun Rəsmi adını daşıyır. Kolleksiyadakı İstanbul temalı rəsmlərdən geniş bir seçki təqdim edən və əsasən 20-ci əsrin ortaları İstanbulunu göstərən tabloları ehtiva edən sərgi, uzun müddət davam etmək üçün açılışından etibarən muzeyin 2-ci və 3-cü mərtəbəsinə yerləşdirilmişdir. Muzeyin qurucu küratoru Gül İrepoğlu'nun sərgidən yola çıxaraq hazırladığı və 341 ədəd İstanbul peyzajının yer aldığı eyni adlı kitabı nəşr edilmişdir.