Kő-lik-völgyi No 2 Cave

Kő-lik-völgyi 2‑sonli gʻova Duna–Ipoly Milliy Parkida joylashgan Vértes togʻida, Csákvárdagi bir gʻovadir.

Tavsifi

Csákvár tashqarisida, qatʼiy himoyalangan hududda, oʻrmon ichida gʻova joylashgan. Csákvár markazidan NY‑ga, Kő‑lik‑völgy boshida, vodiyning kechki tomonida, 227 m balandlikda, oʻngdan chapga koʻtariluvchi toshli teshik pastida gʻovaning kirish joyi joylashgan. Kő‑lik‑völgyi 1‑sonli gʻovaning yaqinida, Ny‑ga (chap tomonga) 6 m masofada Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻovaning kirish joyi joylashgan. Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻovaning uzun yoyilgan tekis kirish joyi 5 m keng, 0,8 m baland, tabiiy shaklda, egri shaklga ega va yam-yu yoʻnalishda joylashgan.

Gʻova 2 m uzunlikda, 0,8 m vertikal yoyilishda, 0,8 m balandlikda, 0 m chuqurlikda va 5 m gorizontal yoyilishda. Gʻova kirish joyi deyarli gʻova oʻlchamdagi, ham tekis yoʻlakka ulanadi. Trias dolomit konglomeratidagi boʻshliq muzlashli tosh parchalanishi natijasida hosil boʻlgan. Gʻovani shiftidan tushgan tosh blok ikki qismga boʻlinadi. Har ikki qism shaklsiz, va keyingi tadqiqotlar nuqtai nazaridan ahamiyatsiz. Toʻldiruv asosan tuproq va tosh boʻlaklaridan iborat. Litsenziya va gʻova yoʻriqchi asosiy jihozlari boʻlmasa ham koʻrish mumkin.

1979‑yilda gʻova birinchi marta Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻova deb adabiyotda nomlangan. Gʻova adabiyotda Kőlik‑völgyi 2‑sonli gʻova (Kordos 1984) nomi bilan ham uchraydi. Csákvár 17/a‑sonli gʻova nomi (Kordos 1979) ham ehtimol shu gʻovaning nomi.

Tadqiqot tarixi

Alba Regia Gʻova Tadqiqot Guruhining 1979‑yilda tayyorlagan qoʻlyozmasiga koʻra, Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻova (K2) ilgari adabiyotda tilga olinmagan. Gʻova Csákvár chetida (Fejér viloyati, Bicskei tumanida) joylashgan. Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻovaning kirish joyi Kő‑lik‑völgyi 1‑sonli gʻovaning yonida chap tomonga, 6 m masofada, taxminan 1,5 m balandroq, shu tosh devorning tagida joylashgan. Oʻngdan chapga koʻtariluvchi tosh devor pastida Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻovaning yoyilgan, tekis, 5 m keng va 0,8 m baland kirish joyi ochiladi. Szolga Ferenc gʻovani koʻrsatishi mumkin, kirish uchun chiroq kerak boʻlishi mumkin. Alba Regia Gʻova Tadqiqot Guruhining aʼzolari 1979‑yil 11‑fevralda gʻovani oʻrganib chiqdilar, oʻlchashdi va suratga oldilar, shuningdek ichida batafsil yigʻindilar olib bordilar. Mahalliy ahamiyatli boʻshliq balandligi 0,8 m, gorizontal yoyilishi (kengligi) 5 m, va 2 m uzunlikda ichiga kirish mumkin.

Bir tekis, quru gʻovakda joylashgan gʻor, u oxirida tulporga oʻxshash shaklga ega. Keng qobiq Kő-lik-völgyi 1‑sonli boʻshligiga mos keluvchi dolomit konglomeratidan iborat. Toʻldirishi bir oz loy, koʻp dolomit boʻlaglari va tosh boʻlaklaridan iborat. Xuddi Kő-lik-völgyi 1‑sonli boʻshlik kabi paydo boʻlgan. Ichkariga yanada tekisroq boʻladi va tomondan torayadi. Oxirida tulporga oʻxshash qumloq oqimda davom etayotganga oʻxshaydi, lekin bu juda tor boʻlishi mumkin. Gʻorning shiftidan tushib qolgan katta tekis tosh blok ikki qismga boʻlinadi va gʻorni boʻlinadi. Boʻshlikda shakllanish yoʻq. Tosh blok atrofida yirik koʻrinishdagi toʻldirish mavjud. Suyak va qobiq qoldiqlari yuzasida mavjud. Ushbu guruh namunasi yigʻildi, keyin 1979‑yil 19‑fevralda Kordos Lászlónak topshirildi. (Namuna raqami 17/A.) Torayib borayotgan oxirida yonish izlari (tulporning tutun chiqishi?) mavjud. Ehtimol, unda boʻri yoki tulpor yashaydi, lekin gʻorda oʻrgimchaklar ham uchraydi. Kirishida bir necha oʻt, oʻtlar, moxlar, kirish ustida esa 3 kichik siprus daraxti oʻsadi. Kő-lik-völgyi 3‑sonli boʻshlik Kő-lik-völgyi 2‑sonli boʻshlik va Kő-lik-völgyi 1‑sonli boʻshlik kabi, teshik tufayli paydo boʻlgan.

Qoʻlyozmaga gʻorning asosiy reja xaritasi, uzunlik kesimi xaritasi va kesishma xaritasi kiritilgan. Xarita varagida bir chizma bor, u Kő-lik-völgyi 2‑sonli boʻshlikning Kő-lik-völgyi 1‑sonli boʻshlikka nisbatan geografik joylashuvini (M = 1:200) koʻrsatadi. Gʻor xaritalari 1:100 masshtabda gʻorni tasvirlaydi. Asosiy reja xaritasi va chizma foydalanish uchun varaqda sharqiy yoʻnalish belgilangan. Asosiy reja xaritasida gʻordagi kesishma joylashuvi koʻrinadi. Xaritalarni tayyorlashda gʻorni Szolga Ferenc, Gönczöl Imréné, Zentai Ferenc va Widermann Tibor 1979‑yil 11‑fevralda oʻlchashgan. Xaritalarni 1979‑yil 23‑fevralda Szolga Ferenc chizgan.

Qoʻlyozmada koʻrinadigan Csákvár gʻarbiy qismining xaritasi (taxminan 1:25 000 masshtab). Xaritada É‑yoʻnalish belgilangan. Xaritada Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻovur (xaritada: K2) geografik joylashuvi koʻrsatilgan. Qoʻlyozmada uchta foto mavjud boʻlib, ular gʻorani tasvirlaydi. Birinchi fotografda Kő‑lik‑völgy manzarasi koʻrinadi. Foto Csákvár qabristonining Ny‑yoʻnalish oxirida olingan. Fotografda Kő‑lik‑völgyi 2‑sonli gʻovur joyi belgilangan. Ikkinchi fotografda gʻoraning chap tomondan olingan kirish darvozasi va kirish qismi, uchinchi fotografda esa gʻora kirishining ustidagi tosh qismi (bu yerda sirpiy oʻsimlik oʻsadi) koʻrsatilgan. Fotolarni Zentai Ferenc suratga olgan.

1979‑yilgi MKBT Hisobotida, Kordos László tomonidan yozilgan toʻplamda, Csákvár 17/a‑sonli gʻoradan 1979‑yilda Alba Regia Gʻora Tadqiqot Guruhi Aves (qush), Lepus europaeus (maydon tulki) va Martes sp. (kurtka yoki quyon) suyaklarini yigʻganligi (MÁFI Gy. №: 1979/12) koʻrsatilgan. Topilmalar holosen davriga tegishli.